CİRİT, klasik 70 mm güdümsüz roket mühimmatının düşük maliyet avantajını, lazer güdüm sayesinde yüksek hassasiyetle birleştiren yeni nesil bir silah sistemidir. Modern harp sahasında özellikle asimetrik tehditler, şehir içi operasyonlar ve hareketli hafif hedeflere karşı hassas, kontrollü ve düşük yan hasarlı ateş gücü ihtiyacı artmıştır. CİRİT bu ihtiyaca cevap veren taktik bir ara çözüm olarak konumlandırılmıştır.

Operasyonel Amaç ve Rol

CİRİT’in temel rolü:

• Hafif zırhlı araçlar
• Silahlı pick-up ve teknik araçlar
• Personel yoğunlaşmaları
• Sabit mevziler
• Küçük yapılar ve koruganlar
• Düşük hızlı deniz hedefleri

gibi hedeflere karşı hassas angajmandır.

Tanksavar sınıfı ağır füzeler maliyetli ve gereğinden yüksek etki üretirken, güdümsüz roketler ise hassasiyet eksikliği nedeniyle özellikle meskûn mahalde risk oluşturur. CİRİT, bu iki uç arasında taktik ve ekonomik bir denge sunar.

Doktrin ve Kullanım Konsepti

CİRİT genellikle:

• Yakın hava desteği
• Anti-araç görevleri
• Sınır güvenliği operasyonları
• Anti-terör operasyonları
• Deniz karakol ve kıyı güvenlik görevleri

kapsamında kullanılır.

Yarı aktif lazer güdüm sayesinde atış yapan platform hedefi kendi işaretleyebilir veya harici bir unsur (ileri hava kontrolörü, başka bir hava aracı, kara unsuru) tarafından işaretleme yapılabilir. Bu durum ağ destekli harp konseptine uyum sağlar.

Platform Mimarisi

CİRİT sistemi üç ana bileşenden oluşur:

• Güdüm ve kontrol bölümü (ön kısım)
• Harp başlığı
• Roket motoru

Standart 70 mm roket mimarisine uyumlu olacak şekilde tasarlanmıştır. Atış için Roketsan tarafından geliştirilen Akıllı Pod sistemi kullanılmaktadır. Bu pod;

• MIL-A-8591
• MIL-STD-1553
• MIL-STD-1760

arayüz standartlarıyla uyumludur. Bu sayede farklı hava platformlarına entegrasyon kolaylaştırılmıştır.

Hassasiyet ve Angajman Süreci

CİRİT, yarı aktif lazer arayıcı başlık ile hedefe yönelir. Tipik angajman süreci:

• Hedef lazerle işaretlenir
• Füze ateşlenir
• Uçuş boyunca lazer yansımasını takip eder
• Terminal safhada yüksek hassasiyetle hedefe yönelir

Kamuya açık kaynaklara göre dairesel olasılık hatası (CEP) oldukça düşüktür, ancak kesin değer kamuya açık değildir.

Hayatta Kalabilirlik ve Taktik Avantaj

• Küçük harp başlığı sayesinde düşük tali hasar
• Kısa reaksiyon süresi
• Aynı pod içinde çoklu mühimmat
• Düşük maliyetli salvo atış imkânı

Ancak:

• Lazer görüş hattı gereksinimi
• Yoğun sis, yağmur ve tozda performans sınırlamaları
• Aktif lazer karşı tedbirlerine karşı hassasiyet

gibi sınırlılıkları vardır.

Varyantlar

Kamuya açık olarak farklı harp başlığı seçenekleri mevcuttur:

• Çok maksatlı harp başlığı
• Yüksek infilaklı parçacık etkili başlık
• Zırh delici varyant

Kesin penetrasyon değerleri kamuya açık değildir.

Gerçek Kullanım ve Envanter

CİRİT’in Türk Silahlı Kuvvetleri envanterinde bulunduğu bilinmektedir. Ayrıca çeşitli ihracat sözleşmeleri kamuya yansımıştır. Bazı kullanıcı ülkelerde AH-64 Apache, hafif taarruz uçakları ve İHA platformlarına entegrasyon çalışmaları yapılmıştır.

Detaylı Teknik Bilgiler

Boyutlar ve Ağırlık

• Çap: 70 mm (2.75 inç)
• Uzunluk: Yaklaşık 1.9 m
• Ağırlık: Yaklaşık 14–15 kg (konfigürasyona bağlı)

Menzil

• Minimum menzil: ~1.5 km
• Maksimum menzil: ~8 km (hava platformuna bağlı)

Kara ve deniz platformlarında menzil daha düşük olabilir.

Güdüm Sistemi

• Yarı aktif lazer güdüm
• Ön bölümde lazer arayıcı başlık
• Uçuş kontrol kanatçıkları

Harp Başlığı

• Çok maksatlı harp başlığı
• Zırh delici seçenek
• Yaklaşık 3 kg sınıfında harp başlığı

Kesin patlayıcı tipi ve iç yapı kamuya açık değildir.

Platform Entegrasyonu

Uyumlu platformlar:

• T129 ATAK
• AH-1W Super Cobra
• AH-64 Apache (entegrasyon çalışmaları kamuya yansımıştır)
• Silahlı İHA’lar
• Hafif saldırı uçakları
• Kara konuşlu lançer sistemleri
• Deniz platformları

Komuta Kontrol ve Veri Linki

• CİRİT kendi içinde veri linkli bir sistem değildir. Lazer güdüm prensibiyle çalışır. Atış kontrolü platformun görev bilgisayarı üzerinden sağlanır.

Elektronik Harp Dayanımı

• Lazer karıştırma ve duman perdesi gibi karşı tedbirlere karşı sınırlılıklar vardır.
• Gelişmiş algoritmalar sayesinde sahte yansımaları filtreleme kabiliyeti olduğu belirtilmektedir ancak teknik detay kamuya açık değildir.

Lojistik ve İşletim

• Tüp içinde sevk edilir
• Kolay yükleme/boşaltma
• Düşük bakım gereksinimi
• Aynı pod içinde çoklu mühimmat taşınabilir

Sık Sorulan Sorular

CİRİT ne işe yarar?

• CİRİT, hafif zırhlı ve zırhsız hedeflere karşı hassas ve maliyet etkin bir çözüm sunar. Özellikle şehir içi ve asimetrik operasyonlarda düşük tali hasar avantajı sağlar.

CİRİT’in menzili kaç km?

• Hava platformundan atıldığında yaklaşık 8 km’ye kadar etkili menzil sunar. Platform irtifası ve hızına bağlı olarak değişir.

Hangi hedeflere karşı etkilidir?

• Hafif zırhlı araçlar, teknik araçlar, sabit mevziler, küçük yapılar ve düşük hızlı deniz hedeflerine karşı etkilidir.

Kaç hedefe aynı anda angaje olabilir?

• Bu durum platforma bağlıdır. Aynı pod içinde birden fazla füze bulunduğundan ardışık angajman mümkündür. Eş zamanlı çoklu lazer işaretleme kabiliyeti platform sensörüne bağlıdır.

Mobil mi sabit mi?

• Her iki kullanım da mümkündür. Hava, kara ve deniz platformlarına entegre edilebilir.

Muadilleri nedir?

• ABD üretimi APKWS sistemi ve benzeri 70 mm lazer güdümlü roket çözümleri CİRİT’in muadilleri arasında gösterilebilir. CİRİT, entegre akıllı pod çözümü ve farklı harp başlığı seçenekleriyle rekabet eder.

Kaynaklar

• Roketsan resmi ürün sayfası
• Roketsan ürün broşürleri
• Uluslararası savunma fuarı tanıtım dokümanları
• Açık kaynak savunma yayınları