SOM Stand-Off Mühimmatı, modern hava harekâtında kritik öneme sahip olan stand-off taarruz konsepti doğrultusunda geliştirilmiştir. Stand-off kavramı, taşıyıcı uçağın düşman hava savunma sistemlerinin angajman menziline girmeden hedefi vurabilmesini ifade eder. Bu sayede hem pilot hem de platform beka seviyesi artırılır.

Operasyonel Amaç ve Rol

SOM’un temel rolü; yüksek korumalı, stratejik ve derinlikte bulunan hedeflerin hassas şekilde imha edilmesidir. Bu hedefler arasında:

• Komuta kontrol merkezleri
• Hava savunma bataryaları
• Sığınak ve korugan tipi yapılar
• Pist ve askeri altyapılar
• Deniz üstü platformlar (C serisi için)

bulunmaktadır.

SOM, düşman entegre hava savunma sistemlerini baskı altına almak ve ilk dalga taarruzlarında yüksek değerli hedefleri etkisiz hale getirmek amacıyla kullanılmaktadır.

Doktrin ve Kullanım Konsepti

SOM; derin taarruz, SEAD/DEAD görevleri ve stratejik altyapı imhası konseptine uygundur. Görev planlaması önceden üç boyutlu arazi verisi üzerinden yapılır. Füze, alçak irtifa seyir profili sayesinde radar ufkunu kullanarak tespit edilme riskini azaltır.

Fırsat hedeflerine angajman yeteneği sayesinde, görev sırasında güncellenen koordinatlarla yeniden hedefleme yapılabilir (kamuya açık bilgiler çerçevesinde).

Platform Mimarisi

SOM ailesi modüler bir mimariye sahiptir:

• Ataletsel Seyrüsefer Sistemi (ANS)
• Küresel Konumlama Sistemi (KKS/GPS destekli)
• Yer Referanslı Navigasyon Sistemi (YRNS)
• Görüntüye Dayalı Navigasyon ve Terminal Safha Arayıcı (IIR – B1/B2)

Bu yapı sayesinde ara safhada hassas navigasyon, terminal safhada ise görüntü eşleştirme ile yüksek hassasiyet sağlanır.

Hayatta Kalabilirlik ve Düşük Görünürlük

SOM tasarımında:

• Düşük radar kesit alanı
• Alçak irtifa arazi takibi
• Programlanabilir uçuş profilleri
• Elektronik karıştırmaya dayanıklılık

ön plandadır. Elektronik harp dayanımıyla ilgili detaylı parametreler kamuya açık değildir.

Hassasiyet ve Angajman Süreci

Füze atıldıktan sonra:

• ANS/KKS destekli orta safha uçuş gerçekleştirir
• Hedef bölgesine yaklaşırken terminal arayıcı devreye girer (B1/B2)
• Görüntü eşleştirme ile hedef doğrulama yapılır
• Seçilen vuruş parametresine göre dalış açısı ve çarpma noktası optimize edilir

CEP (dairesel olası sapma) değeri kamuya açık değildir; ancak yüksek hassasiyetli bir mühimmat olduğu resmi kaynaklarda belirtilmektedir.

Varyantlar

• SOM-A: Sabit kara hedeflerine karşı temel konfigürasyon
• SOM-B1: IIR arayıcı başlık, hareketli/hedef doğrulamalı angajman
• SOM-B2: Ardışık delici harp başlığı, güçlendirilmiş hedefler
• SOM-C1/C2: Deniz hedeflerine karşı geliştirilen versiyonlar
• SOM-J: Dahili silah istasyonlarına uygun, küçültülmüş varyant
• SOM-J, özellikle F-35 Lightning II iç silah istasyonu uyumluluğu için tasarlanmıştır.

Envanter ve Gerçek Kullanım

SOM füzesi, Türk Hava Kuvvetleri envanterine girmiştir. Operasyonel kullanım detayları kamuya açık değildir.

Detaylı Teknik Bilgiler

Boyutlar ve Ağırlık

• Uzunluk: ~4 metre
• Ağırlık: ~600 kg
• Kanat açıklığı: Kamuya açık değil

Güç Sistemi

• Motor: KTJ-3200 Turbojet
• Üretici: Kale Arge
• İtki değeri: Kamuya açık değil

Performans

• Menzil: 180 km+ (bazı kaynaklarda 250 km’ye kadar)
• Seyir profili: Alçak irtifa, arazi takibi
• Hız: Yüksek subsonik (kesin değer kamuya açık değil)

Harp Başlığı

• SOM-A: ~230 kg yüksek patlayıcılı parçacık etkili
• SOM-B2: Ardışık delici (tandem penetratör)

Güdüm ve Navigasyon

• ANS
• GPS/KKS
• Yer referanslı navigasyon
• IIR terminal arayıcı (B1/B2)

Komuta Kontrol

• Önceden yüklenmiş görev planı
• Uçuş sırasında görev parametresi güncelleme (kamuya açık sınırlı bilgi)

Platform Entegrasyonu

• F-4 Phantom II
• F-16 Fighting Falcon
• F-35 (SOM-J planlanan)

Sık Sorulan Sorular

SOM füzesi ne işe yarar?

• SOM, düşman hava savunma sistemlerinin menziline girmeden stratejik hedefleri vurmak için geliştirilmiş bir seyir füzesidir. Derin taarruz görevlerinde kullanılır.

SOM’un menzili kaç km?

• Resmi açıklamalara göre 180 km üzeri; bazı kaynaklarda 250 km’ye kadar menzil ifade edilmektedir. Kesin konfigürasyon bilgisi kamuya açık değildir.

Hangi hedeflere karşı etkilidir?

• Sığınaklar, komuta merkezleri, radar sistemleri, pistler ve deniz hedefleri (C serisi).

SOM-B2 farkı nedir?

• Ardışık delici harp başlığı sayesinde güçlendirilmiş ve beton korumalı hedeflere karşı daha etkilidir.

SOM-J nedir?

• Daha küçük boyutlu, katlanır kanatlı, dahili istasyon uyumlu versiyondur. Özellikle F-35 için geliştirilmiştir.

SOM düşük görünürlüklü mü?

• Evet. Düşük radar izi ve alçak irtifa uçuş profili sayesinde tespit edilme olasılığı azaltılmıştır.

Kaynaklar

• Roketsan resmi ürün sayfası
• TÜBİTAK SAGE resmi yayınları
• IDEF fuar sunum dokümanları
• Kale Arge KTJ-3200 motor tanıtım dokümanları