ABD Donanması, Mayıs 2026 tarihli yeni “Shipbuilding Plan” raporuyla Soğuk Savaş sonrası dönemin en kapsamlı deniz gücü dönüşüm programlarından birini başlattı. “Golden Fleet” yani “Altın Filo” olarak adlandırılan girişim, yalnızca savaş gemisi sayısının artırılmasını değil, aynı zamanda ABD’nin tersane altyapısının, üretim modelinin, bakım kapasitesinin, insansız deniz sistemlerinin ve deniz harp konseptinin yeniden şekillendirilmesini hedefliyor. Plan, Washington’un deniz üstünlüğünü koruma ve özellikle Hint-Pasifik’te artan rekabet ortamına daha güçlü karşılık verme stratejisinin önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Raporda ABD Donanması’nın mevcut durumda 291 muharip gemiye sahip olduğu belirtilirken, yasal hedef olan 355 gemilik filonun halen gerisinde kalındığı vurgulandı. Yeni plan kapsamında yardımcı gemiler ve insansız deniz araçları da toplam deniz gücü hesabına dahil edilecek. Bu yaklaşımla ABD Donanması’nın toplam deniz envanterinin 2030’lu yılların başında 450 platformun üzerine çıkarılması öngörülüyor. 2027 mali yılı için 34 insanlı savaş gemisi ve 5 insansız platformun finansmanı talep edilirken, 2027-2031 döneminde toplam 122 savaş gemisi ve 63 insansız platformun tedarik edilmesi planlanıyor.

ABD Donanması’nın raporunda dikkat çeken en önemli vurgulardan biri, üretim anlayışındaki değişim oldu. Donanma, artık barış zamanı üretim temposundan savaş hazırlığına uygun bir üretim modeline geçilmesi gerektiğini belirtti. Son 20 yılda gemi inşa bütçesinin iki katına çıkmasına rağmen filo büyüklüğünde beklenen artışın sağlanamadığı ifade edildi. Bu durumun başlıca nedenleri arasında bürokratik süreçler, sürekli değişen operasyonel gereksinimler, maliyet artışları ve teslimat gecikmeleri gösterildi. Yeni planla birlikte daha hızlı, daha esnek ve daha geniş tabanlı bir gemi üretim ekosistemi kurulması hedefleniyor.

Planın en dikkat çekici başlıklarından biri yeni nesil “BBGN” sınıfı savaş gemisi programı oldu. Nükleer tahrik sistemine sahip olması planlanan bu platformların, klasik destroyer konseptinin ötesinde görev yapması amaçlanıyor. BBGN sınıfı gemilerin hipersonik silahlar, yüksek enerjili lazerler, gelişmiş elektronik harp sistemleri ve uzun menzilli füze kapasitesiyle donatılması öngörülüyor. ABD Donanması, bu gemilerin yüksek yoğunluklu deniz savaşlarında büyük hacimli ateş gücü sağlayacağını ve güçlü komuta-kontrol altyapısıyla görev kuvvetlerine liderlik edebileceğini belirtiyor.

Denizaltı üretimi de “Altın Filo” planının en kritik başlıkları arasında yer aldı. ABD yönetimi, denizaltı inşa kabiliyetini ulusal güvenliğin temel unsurlarından biri olarak tanımladı. Columbia sınıfı balistik füze denizaltıları için 2027-2031 döneminde toplam 62 milyar dolar, Virginia sınıfı saldırı denizaltıları için ise yaklaşık 63 milyar dolarlık yatırım planlandı. Washington, 2031 yılına kadar yılda en az bir Columbia sınıfı ve iki Virginia sınıfı denizaltı üretim temposuna ulaşmayı hedefliyor. Bu kapsamda tedarik zinciri, nitelikli iş gücü ve üretim kapasitesine milyarlarca dolarlık yatırım yapılacak.

Raporda ilk kez insansız deniz platformlarının toplam donanma gücünün resmi bir parçası olarak tanımlanması da önemli bir kırılma noktası oldu. ABD Donanması, 2027-2031 döneminde 47 adet Medium Unmanned Surface Vessel yani orta sınıf insansız su üstü aracı tedarik etmeyi planlıyor. Ayrıca 16 adet Extra Large Unmanned Underwater Vehicle yani büyük sınıf insansız su altı aracı için de yatırım yapılacak. Bu sistemlerin keşif, hedef tespiti, aldatma, elektronik harp ve düşük maliyetli saldırı görevlerinde kullanılması hedefleniyor. Böylece yüksek değerli savaş gemilerinin üzerindeki operasyonel yük azaltılacak.

ABD Deniz Piyadeleri için amfibi harp kapasitesinin artırılması da planın önemli unsurlarından biri olarak öne çıktı. 2027-2031 döneminde 5 adet LPD, 2 adet LHA ve 23 adet Medium Landing Ship inşa edilmesi planlanıyor. Raporda, en az 3 amfibi görev grubunun sürekli aktif görevde tutulmasının stratejik gereklilik olduğu vurgulandı. Bu hedef, ABD’nin kriz bölgelerine hızlı kuvvet aktarımı, ada zincirlerinde harekat ve ileri üslenme kabiliyetlerini güçlendirme arayışının bir parçası olarak değerlendiriliyor.

ABD Donanması, üretim süreçlerini hızlandırmak için yapay zeka destekli “ShipOS” dijital tersane sistemini de devreye alıyor. Sistem sayesinde üretim planlaması, malzeme yönetimi, iş gücü dağılımı ve bakım süreçleri gerçek zamanlı takip edilecek. Rapora göre pilot uygulamalarda denizaltı üretim planlama süresi 160 saatten 10 dakikanın altına indirildi. Bu teknoloji, gemi inşa programlarındaki gecikmeleri azaltma ve tersane verimliliğini artırma hedefi açısından kritik görülüyor.

“Altın Filo” planı, askeri hedeflerin ötesinde büyük bir endüstriyel dönüşüm programı olarak da tasarlandı. ABD yönetimi, gemi üretiminde dağıtık üretim modelinin payını yüzde 10’dan yüzde 50’ye çıkarmayı amaçlıyor. Bu kapsamda ülke genelindeki daha fazla fabrikanın, özel şirketin ve tedarikçinin gemi inşa zincirine dahil edilmesi planlanıyor. Alabama’daki “Factory 4” üretim tesisine 900 milyon dolarlık kamu yatırımı ve 1,5 milyar dolarlık özel sektör sermayesi aktarılması da bu dönüşümün somut adımları arasında yer aldı.

ABD Donanması, söz konusu planı İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en büyük deniz inşa hamlesi olarak tanımlıyor. “Altın Filo” girişimi, yalnızca gemi sayısını artırmayı değil, Amerikan deniz üstünlüğünü yeniden tesis etmeyi, üretim altyapısını savaş koşullarına uygun hale getirmeyi ve insansız sistemlerle yeni nesil deniz harekatı mimarisi kurmayı hedefliyor. Bu kapsamlı dönüşüm, önümüzdeki yıllarda küresel deniz rekabetinde ABD’nin stratejik önceliklerini ve donanma yapısını belirleyecek en önemli programlardan biri olacak.