Barış Kartalı, modern hava harekâtının temel ihtiyacı olan hava resmi üretimi, erken ihbar, komuta-kontrol ve müşterek kuvvet entegrasyonu görevlerini icra etmek üzere tasarlanmış bir AEW&C çözümüdür. Sistem; yüksek irtifada uzun süre görev yapabilen hava platformu ile yerdeki görev planlama, simülasyon ve yazılım destek altyapısını tek bir operasyonel ekosistem olarak ele alır.

Operasyonel Amaç ve Rol

Barış Kartalı’nın temel rolü; geniş bir coğrafyada hava hedeflerini erken safhada tespit etmek, dost/düşman ayrımını yapmak, hava-hava ve hava-yer unsurlarının sevk ve idaresini tek merkezden koordine etmektir. Bu yönüyle sistem; hava savunma, hava üstünlüğü, sınır güvenliği, deniz gözetleme ve müşterek harekât görevlerinde kuvvet çarpanı işlevi görür.

Doktrin ve Kullanım Konsepti

HİK uçakları, ön hatta girmeden yüksek irtifada görev yaparak sensör verilerini gerçek zamanlı olarak savaş uçakları, hava savunma unsurları ve komuta merkezleriyle paylaşır. Link-11 ve Link-16/IJMS gibi taktik veri linkleri sayesinde ağ-merkezli harp doktrinine tam uyum sağlar. Bu sayede karar-verme süresi kısalır, reaksiyon zamanı düşer ve angajman etkinliği artar.

Platform Mimarisi

Sistem mimarisi üç ana katmandan oluşur:

• Sensör Katmanı: Radar, IFF ve Elektronik Destek Tedbirleri (EDT/ESM).
• Görev ve Komuta Katmanı: Görev bilgisayarları, operatör konsolları, görev yazılımları.
• Ağ ve İletişim Katmanı: HF, V/UHF, UHF, SATCOM ve taktik data linkleri.

HAVELSAN tarafından geliştirilen görev yazılımları; sensör füzyonu, hedef izleme, tehdit değerlendirme ve operatör arayüzleri gibi kritik fonksiyonları kapsar.

Hayatta Kalabilirlik ve Koruma Yaklaşımı

Barış Kartalı doğrudan çatışma hattına girmeden görev icra edecek şekilde planlanmıştır. Elektronik destek tedbirleri sayesinde elektromanyetik ortam farkındalığı sağlanır; tehdit yayıcıları tespit edilerek dost unsurlar uyarılır. Kendi kendini korumaya yönelik bazı alt sistemlerin detayları kamuya açık değildir.

Hassasiyet, Reaksiyon Süresi ve Angajman Süreci

200+ deniz mili radar kapsaması ve 300 deniz miline kadar IFF teşhis yeteneği, geniş bir hava resminin oluşturulmasına imkân tanır. Sensör verileri anlık olarak işlenir ve veri linkleri üzerinden ilgili platformlara aktarılır. Angajman kararları doğrudan uçaktan verilmez; ancak Barış Kartalı, angajmanı yönlendiren kritik C2 unsurudur.

Entegrasyon Ekosistemi

Sistem; savaş uçakları, yer konuşlu hava savunma sistemleri, deniz unsurları ve karargâh seviyesindeki C2 merkezleriyle entegre çalışacak şekilde yapılandırılmıştır. NATO standartlarına uyumlu veri linkleri bu entegrasyonun temelini oluşturur.

Varyantlar ve Modernizasyon

Türk Hava Kuvvetleri envanterinde 4 adet HİK uçağı bulunmaktadır. Radar ve görev sistemlerinin bazı performans değerleri modernizasyonlarla iyileştirilmiştir; ancak blok/donanım detaylarının tamamı kamuya açık değildir.

Gerçek Kullanım ve Envanter

Barış Kartalı uçakları aktif olarak Türk Hava Kuvvetleri envanterinde görev yapmaktadır. Gerçek operasyonel görev detayları ve sortiler kamuya açık kaynaklarda paylaşılmamaktadır.

Detaylı Teknik Bilgiler

Boyutlar ve Ağırlık

Platform, Boeing 737-700 türevi AEW&C konfigürasyonuna dayanmaktadır. Detaylı ölçü ve azami kalkış ağırlığı değerleri platform üreticisi seviyesinde tanımlıdır.

Güç Sistemi

Çift turbofan motorlu sivil kökenli platform; AEW&C görevlerine uygun elektrik ve soğutma altyapısıyla güçlendirilmiştir.

Performans Değerleri

• Radar kapsaması: 200+ nmi
• IFF teşhis menzili: ~300 nmi
• Görev süresi: Kamuya açık değil (genellikle AEW&C sınıfı uzun süreli devriye konseptine uygundur)

Sensörler ve Algılama

• Çok rollü uzun menzilli radar
• IFF sorgulama/teşhis sistemi
• Elektronik Destek Tedbirleri (ESM/EDT)

Hedef Tespit ve Takip

Aynı anda çok sayıda hava hedefinin tespiti ve takibi mümkündür; kesin hedef sayıları kamuya açık değildir.

Angajman ve Atış Kontrol

Barış Kartalı bir silah sistemi değildir; angajman kontrolü ve yönlendirme sağlar. Güdüm/atış kontrol detayları ilgili platformlara aittir.

Komuta Kontrol ve Veri Linkleri

• HF, V/UHF, UHF, SATCOM
• Link-11
• Link-16 / IJMS

Konuşlanma ve Lojistik

Uçaklar ana üslerden görev yapar. Yer Destek Segmenti; görev planlama, simülasyon ve yazılım destek merkezlerinden oluşur.

Personel ve İşletim

Uçuş ekibi ve görev operatörlerinden oluşan karma bir mürettebat yapısı vardır. Personel sayıları kamuya açık değildir.

En Çok Sorulan Sorular

Barış Kartalı ne işe yarar?

• Barış Kartalı, hava sahasında erken ihbar ve komuta-kontrol sağlayarak savaş uçakları ve hava savunma unsurlarının etkinliğini artırır. Tek başına bir silah değil, karar verdiren bir kuvvet çarpanıdır.

Menzili kaç km?

• Radar kapsaması 200+ deniz mili, IFF teşhis kapasitesi ise yaklaşık 300 deniz milidir. Uçağın uçuş menzili platform özelliklerine bağlıdır ve kamuya açık net değer paylaşılmamaktadır.

Hangi hedeflere karşı etkilidir?

• Sabit ve hareketli hava hedefleri, savaş uçakları, destek uçakları ve belirli deniz hedefleri sistemin algılayabildiği tehditler arasındadır.

Aynı anda kaç hedefi takip eder?

• Kesin sayı kamuya açık değildir. Ancak AEW&C sınıfı sistemler, onlarca hatta yüzlerce hedefi eş zamanlı izleyebilecek mimaride tasarlanır.

Mobil mi, sabit mi?

• Hava platformu tamamen mobildir. Yer Destek Segmenti ise sabit tesisler üzerinden çalışır.

Muadilleri nelerdir?

• E-3 AWACS, E-7 Wedgetail gibi sistemler aynı sınıftadır. Barış Kartalı, Türk Hava Kuvvetleri ihtiyaçlarına özel entegrasyon ve yerli yazılım katkılarıyla ayrışır.

Kaynaklar

• HAVELSAN – Barış Kartalı Proje Tanıtım Dokümanları
• Türk Hava Kuvvetleri – Kamuya Açık Envanter Bilgileri
• Turkish Technic – Entegre Lojistik Destek ve MRO Yayınları
• Savunma sanayii fuar ve basın duyuruları (kamuya açık)