Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ), kurumsal yayınlarından GÖKVATAN dergisinin 143. sayısında, Millî Muharip Uçak KAAN projesinin montaj hattında devreye alınan Otomatik Konumlandırma ve Hizalama Fikstürü (APAJ) sistemine ilişkin kapsamlı bilgiler paylaştı. Bu yeni sistem, Türkiye’nin savunma havacılığında üretim teknolojileri açısından ulaştığı ileri seviyeyi gözler önüne seriyor. APAJ, yalnızca bir montaj aracı değil; aynı zamanda dijital dönüşümün sahadaki en somut örneklerinden biri olarak konumlanıyor.

Beşinci nesil savaş uçakları; düşük radar kesit alanı, yüksek geometrik doğruluk ve karmaşık malzeme entegrasyonu gibi son derece zorlu gereksinimlere sahip. Bu nedenle klasik, sabit fikstür sistemleri bu seviyedeki projelerde yetersiz kalabiliyor. APAJ sistemi ise çok eksenli servo kontrollü eyleyiciler, lazer tabanlı ölçüm sensörleri ve kapalı çevrim kontrol algoritmaları sayesinde montaj öncesi ve montaj esnasında bileşenleri otomatik olarak konumlandırıyor ve hizalıyor. Sistem, CAD verileriyle anlık karşılaştırma yaparak mikron seviyesinde düzeltmeler gerçekleştirebiliyor.

±0,1 milimetrenin altında tekrarlanabilirlik hassasiyetine ulaşan APAJ, RMS (Root Mean Square) konum hatası parametresiyle toplam hizalama kararlılığını ölçülebilir hale getiriyor. Bu sayede yüzey bütünlüğü korunurken, radar görünürlüğünü etkileyen en küçük geometrik sapmalar dahi kontrol altına alınıyor. Geliştirme aşamasında sistemin yeniden ayarlanabilir yapısı, tasarım revizyonlarına hızlı uyum sağlanmasına imkân tanıyor ve yeni fikstür üretim ihtiyacını ortadan kaldırıyor.

Seri üretim fazında ise APAJ, kaliteyi operatör bağımlılığından çıkararak dijital olarak güvence altına alıyor. Tüm konumlandırma verileri kayıt altına alınarak PLM, MES ve kalite veri tabanlarıyla entegre ediliyor. Bu entegrasyon, dijital ikiz altyapısının üretim sahasına tam anlamıyla yansımasını sağlıyor. Sonuç olarak APAJ, KAAN’ın montaj hattında tekrarlanabilir kalite, yüksek operasyonel verimlilik ve stratejik üretim kabiliyeti sunan kritik bir teknoloji olarak öne çıkıyor.