ABD, Afrika’daki güvenlik iş birliği modelinde yeni bir aşamaya geçmeye hazırlanıyor. Mart 2026’da Roma’da düzenlenen Afrika Kara Kuvvetleri Zirvesi’nde yapılan açıklamalara göre Washington, kıta genelinde insansız hava aracı operatörlerinin eğitileceği bölgesel bir merkezi Fas’ta kurmayı planlıyor. Bu girişim, ABD Avrupa ve Afrika Ordusu Komutanı Orgeneral Christopher Donahue tarafından duyuruldu ve doğrudan teknoloji odaklı savunma iş birliği yaklaşımının parçası olarak sunuldu.

Merkezin ilk pratik zemini ise African Lion 2026 tatbikatı içinde oluşuyor. U.S. Army ve AFRICOM kaynaklarına göre African Lion 2026, 20 Nisan-8 Mayıs arasında Fas merkezli olarak Tunus, Senegal ve Gana bağlantılı faaliyetlerle yürütülüyor; akademik safhada 22 yoğun kurs içinde insansız hava sistemleri, siber savunma, uydu operasyonları ve elektronik harp başlıkları yer alıyor. Açık kaynak haberlerde, pilot uygulama çerçevesinde yaklaşık 16 katılımcının Fas’taki drone eğitim modülünün operasyonel ve idari yapısını test ettiği aktarılıyor.

Fas’ın ev sahibi ülke olarak seçilmesi tesadüf değil. Açık kaynak haberlerde bu tercih; ülkenin coğrafi konumu, ABD ile uzun süredir devam eden savunma ilişkileri ve gelişen havacılık-sanayi altyapısıyla ilişkilendiriliyor. Bu çerçevede kurulacak merkezin yalnızca kısa süreli bir eğitim tesisi değil, Afrika genelinde sürdürülebilir İHA kabiliyeti üreten ve ortak standartlar oluşturan kalıcı bir bölgesel üs haline getirilmesi amaçlanıyor. Bu son cümle, duyurulan hedefler ve merkez tasarımına dair açıklamalardan yapılan bir çıkarımdır.

Bu girişim aynı zamanda ABD’nin Afrika stratejisindeki daha geniş dönüşümü de yansıtıyor. Son yıllarda Sahel’de bazı askeri pozisyonlarını kaybeden Washington, doğrudan büyük ölçekli askeri varlık yerine, ortak ülkelere teknik altyapı, eğitim ve kapasite geliştirme sağlayan daha esnek bir modele yöneliyor. Drone eğitim merkezi planı da bu yaklaşımın somut örneklerinden biri olarak görülüyor. Böylece ABD, sahada bizzat bulunmaktan çok, yerel ortakların kendi güvenliklerini yönetmesini kolaylaştıracak araç ve bilgi altyapısını güçlendirmeyi hedefliyor. Bu paragraftaki son cümle, ABD’nin son dönem Afrika yaklaşımına dair açık kaynak değerlendirmelerden yapılan bir çıkarımdır.

Fas’ın savunma sanayii tarafındaki yükselişi de bu tabloyu tamamlıyor. Açık kaynak haberler, İsrail bağlantılı BlueBird Aero Systems’ın Benslimane’de SpyX dolanan mühimmat üretim tesisini faaliyete aldığını, ayrıca Lockheed Martin bağlantılı Maintenance Aero Maroc yapılanmasının F-16 ve C-130 bakım altyapısı için aynı bölgede yatırım yürüttüğünü gösteriyor. Bu gelişmeler, Fas’ın yalnızca eğitim alanında değil; üretim, bakım, teknoloji transferi ve bölgesel savunma lojistiği açısından da Kuzey Afrika’da daha merkezi bir konuma taşındığını düşündürüyor. Bu son cümle, Benslimane yatırımlarına ilişkin haberlerin birlikte değerlendirilmesinden yapılan bir çıkarımdır.

Genel tabloya bakıldığında Fas’taki bölgesel İHA eğitim merkezi planı, ABD’nin Afrika’daki güvenlik mimarisini yeniden tanımlama çabasının önemli bir halkası olarak öne çıkıyor. Eğer pilot uygulama başarılı olursa, sensör füzyonu, elektronik harp ve veri koordinasyonu gibi daha ileri modüllerle genişleyebilecek bu yapı, kıta genelinde benzer merkezlerin kurulmasının da önünü açabilir. Bu da Fas’ı yalnızca Kuzey Afrika’nın değil, Afrika genelinin yükselen savunma ve teknoloji merkezlerinden biri haline getirebilir. Bu son değerlendirme, mevcut pilot yapı, eğitim modülleri ve açık kaynak stratejik yorumlardan yapılan bir çıkarımdır.