KAAN programı, Türk Hava Kuvvetleri’nin 2030’lu yıllardan itibaren ihtiyaç duyacağı 5. nesil hava üstünlük ve çok rollü taarruz kapasitesini milli imkânlarla karşılamak amacıyla başlatılmıştır. Proje, yalnızca bir uçak geliştirme çalışması değil; aynı zamanda Türkiye’nin savaş uçağı tasarım, sistem entegrasyonu, aviyonik mimari, düşük görünürlük mühendisliği ve motor geliştirme alanlarında stratejik bağımsızlık kazanma hedefinin merkezinde yer almaktadır.

Operasyonel Amaç ve Rol

KAAN’ın temel rolü hava üstünlüğüdür. Bunun yanında derin taarruz, hassas vuruş, SEAD/DEAD görevleri, ağ destekli harp ve gerektiğinde elektronik taarruz görevlerini icra edebilecek çok rollü bir yapı hedeflenmektedir. Uçak, hem hava-hava angajmanlarında yüksek manevra kabiliyeti hem de iç silah istasyonları sayesinde düşük radar kesit alanı ile ilk atış avantajı sağlamayı amaçlamaktadır.

Doktrin ve Kullanım Konsepti

KAAN, ağ merkezli harp doktrini temel alınarak geliştirilmektedir. Platformun;

• Hava platformları
• Yer konuşlu radar ve komuta kontrol unsurları
• İHA ve SİHA sistemleri
• Deniz platformları

ile veri bağı üzerinden entegre çalışması planlanmaktadır. Özellikle insansız sistemlerle insanlı-insansız takım konsepti MUM-T benzeri operasyonel kullanım, ileri safhalarda konsept olarak değerlendirilmektedir.

Platform Mimarisi

KAAN çift motorlu, çift kuyruklu, düşük görünürlük tasarımına sahip bir savaş uçağıdır. Gövde formu, dahili silah istasyonları ve hava alıkları radar izini azaltacak şekilde optimize edilmiştir.

Platformun ana mimari unsurları:

• AESA radar
• Gelişmiş elektro-optik hedefleme ve IR sensörleri
• Sensör füzyonu yazılımı
• Yüksek bant genişlikli veri bağı
• Sayısal uçuş kontrol sistemi
• Entegre görev bilgisayarı altyapısı

Aviyonik mimaride açık sistem yaklaşımı benimsenmekte, bu sayede gelecekteki modernizasyonlara esneklik sağlanması hedeflenmektedir.

Hayatta Kalabilirlik ve Koruma Yaklaşımı

KAAN’da beka, üç ana eksende ele alınmaktadır:

• Düşük görünürlük stealth tasarım
• Elektronik harp kabiliyetleri
• Ağ destekli tehdit farkındalığı

Dahili silah istasyonları sayesinde radar kesit alanı azaltılmaktadır. Ayrıca gelişmiş radar ikaz alıcıları, elektronik destek ve karşı tedbir sistemleri ile modern SAM sistemlerine karşı hayatta kalabilirlik artırılmaktadır. Detaylı RCS değeri kamuya açık değildir.

Hassasiyet, Reaksiyon ve Angajman Süreci

5. nesil platformlarda olduğu gibi KAAN’da da sensör füzyonu ön plandadır. Radar, elektro-optik sistemler ve pasif algılayıcılar tek bir taktik resimde birleştirilir. Bu sayede pilot, tehdit ve hedefleri tek ekran üzerinden yönetebilir.

Angajman sürecinde;

• Uzun menzilli hava-hava füzeleri
• Görüş içi manevra füzeleri
• Hassas güdümlü mühimmatlar

kullanılması planlanmaktadır. Hangi mühimmatların entegre edileceği aşamalı olarak açıklanmaktadır.

Entegre Çalıştığı Ekosistem

KAAN’ın;

• Milli AESA radar
• Milli mühimmat ailesi
• Hava savunma komuta kontrol sistemleri
• İnsansız hava araçları

ile entegre çalışması planlanmaktadır. Bu entegrasyon, Türkiye’nin ağ merkezli harp mimarisinin temel taşlarından biri olarak görülmektedir.

Modern Tehditlere Karşı Avantaj ve Sınırlılıklar

Avantajlar:

• Stealth tasarım
• Sensör füzyonu
• Çift motor güvenliği
• Açık mimari sistem altyapısı

Sınırlılıklar:

• Yerli motor henüz geliştirme aşamasındadır
• Seri üretim takvimi aşamalı ilerlemektedir
• nesil sertifikasyon süreci uzun ve karmaşıktır

Varyantlar ve Blok Yapısı

KAAN’ın bloklar halinde geliştirilmesi planlanmaktadır. İlk bloklarda mevcut F110 motorları kullanılması, ilerleyen bloklarda ise yerli motor entegrasyonu hedeflenmektedir. Blok detayları kamuya açık sınırlı bilgi içermektedir.

Gerçek Kullanım ve Teslimatlar

İlk prototip 2023’te hangardan çıkmış, 21 Şubat 2024’te ilk uçuş gerçekleştirilmiştir. Seri üretim ve envantere giriş takvimi kademeli olarak planlanmaktadır.

Detaylı Teknik Bilgiler

Boyutlar ve Ağırlık

• Uzunluk: yaklaşık 21 metre
• Kanat açıklığı: yaklaşık 14 metre
• Maksimum kalkış ağırlığı: kamuya açık kesin değer sınırlıdır

Güç Sistemi

• 2 × General Electric F110 turbofan motor (ilk bloklar için)
• Yerli motor geliştirme çalışmaları devam etmektedir

Performans

• Süpersonik hız kapasitesi
• Süper seyir kabiliyeti hedeflenmektedir
• Servis tavanı ve menzil değerleri kamuya açık sınırlıdır

Sensörler

• AESA radar (milli geliştirme)
• Elektro-optik hedefleme sistemi
• IR sensör sistemi
• Radar ikaz ve elektronik destek sistemleri

Angajman ve Güdüm

• Dahili silah istasyonları
• Hava-hava ve hava-yer güdümlü mühimmat entegrasyonu
• Aktif radar güdümlü ve kızılötesi arayıcı başlıklı füze entegrasyonu planlanmaktadır

Komuta Kontrol

• Veri link sistemleri
• Ağ merkezli harp uyumluluğu
• Açık mimari görev bilgisayarı

Elektronik Harp

• Entegre elektronik destek ve karşı tedbir sistemleri
• Ayrıntılı teknik değerler kamuya açık değildir

Mobilite ve Lojistik

• Standart askeri hava üs altyapısına uygun
• İleri bakım konsepti modüler tasarım yaklaşımıyla desteklenmektedir

Personel

• Tek pilotlu konfigürasyon

Sık Sorulan Sorular

KAAN ne işe yarar?

• KAAN, hava üstünlüğü sağlamak ve çok rollü taarruz görevlerini icra etmek için geliştirilmiştir. Düşük görünürlük ve gelişmiş sensör yapısıyla modern hava savunma ortamlarında görev yapabilecek şekilde tasarlanmaktadır.

KAAN kaçıncı nesil?

• KAAN, 5. nesil savaş uçağı olarak sınıflandırılmaktadır. Bu; stealth, sensör füzyonu ve ağ merkezli harp kabiliyeti anlamına gelir.

Menzili kaç kilometre?

• Net operasyonel menzil kamuya açık olarak detaylandırılmamıştır. Ancak sınıfındaki uçaklarla benzer görev yarıçapı hedeflenmektedir.

Hangi mühimmatları kullanacak?

• Milli hava-hava ve hava-yer mühimmatlarının entegrasyonu planlanmaktadır. Spesifik mühimmat listesi aşamalı olarak açıklanmaktadır.

Yerli motor ne zaman kullanılacak?

• İlk blokta F110 motoru kullanılmaktadır. Yerli motor geliştirme çalışmaları devam etmektedir. Entegrasyon takvimi resmi açıklamalara bağlıdır.

F-35 ile karşılaştırıldığında durumu nedir?

• Her iki uçak da 5. nesil konsepttedir. Nihai performans karşılaştırması için seri üretim konfigürasyonu ve operasyonel test sonuçları gereklidir.

Kaynaklar

• TUSAŞ resmi açıklamaları
• Savunma Sanayii Başkanlığı basın duyuruları
• Kamuya açık fuar ve lansman dokümanları
• Resmi ilk uçuş açıklamaları