Operasyonel Amaç ve Rol

T-625 Gökbey; personel nakli, VIP taşımacılığı, arama-kurtarma (SAR), hava ambulans, yangınla mücadele, kıyı güvenlik, jandarma ve genel lojistik görevler için tasarlanmış çok rollü bir platformdur. Hem askeri hem sivil konfigürasyonlara uyarlanabilir modüler mimariye sahiptir.

Türk Silahlı Kuvvetleri açısından Gökbey’in temel amacı:

• UH-1H sınıfı eskiyen platformların yerini almak
• Yüksek sıcaklık ve yüksek irtifa koşullarında performans kaybı yaşamayan milli bir çözüm sağlamak
• Motor, aviyonik ve görev sistemlerinde dışa bağımlılığı azaltmak

Doktrin ve Kullanım Konsepti

Gökbey, orta sınıf genel maksat helikopteri olarak taktik seviyede mobilite sağlar. Özellikle:

• Sınır ötesi harekât bölgelerinde hızlı personel intikali
• Yüksek rakımlı üs bölgelerine lojistik destek
• Afet ve kriz anlarında sivil otoriteye destek
• Gece/NVG uyumlu operasyonlar

Tek pilot IFR/VFR operasyon kabiliyeti, yoğun görev temposu gerektiren iç güvenlik ve sivil görevler için önemli bir avantajdır.

Platform Mimarisi

Gökbey’in mimarisi dört temel bileşene dayanır:

Güç Grubu

• 2 × TEI TS1400 turboşaft (1.400 shp sınıfı)
• FADEC kontrollü dijital motor yönetimi

Aviyonik Sistem

• ASELSAN tarafından geliştirilen cam kokpit
• Entegre Görev Ekranları
• Dokunmatik Komuta Kontrol Ünitesi
• 4 eksenli otopilot
• IFR/VFR ve buzlanma koşullarında uçuş kabiliyeti

Uçuş Kontrol ve Aktarma Organları

• Kompozit ana rotor sistemi
• Yüksek dayanımlı transmisyon
• Titreşim azaltıcı yapısal tasarım

Görev Modülerliği

• Hızlı konfigürasyon değişimi
• Ambulans, VIP, kargo veya personel taşıma kitleri

Hayatta Kalabilirlik ve Emniyet

• Çift motorlu yapı sayesinde motor arızasında uçuşa devam kabiliyeti
• Enerji sönümleyici iniş takımı
• Çarpışmaya dayanıklı yakıt sistemi
• IFR kabiliyeti ve gelişmiş otomatik uçuş kontrol sistemi

Askeri versiyonlarda balistik koruma veya özel görev kitleri kamuya açık değildir.

Performans ve Operasyonel Yetkinlik

Gökbey özellikle yüksek sıcaklık–yüksek irtifa (hot & high) koşullarında görev icra edebilecek şekilde optimize edilmiştir. Türkiye’nin dağlık coğrafyasında bu parametre kritik önemdedir.

• 165 knot azami hız
• 400 nm menzil (harici tankla 512 nm)
• 20.000 ft servis tavanı
• 3,8–5 saat havada kalış

Entegre Çalıştığı Ekosistem

• ASELSAN aviyonik altyapısı
• TEI motor altyapısı
• Alp Havacılık transmisyon ve yapısal bileşenler
• Yerli tedarik zinciri

Bu yapı, motor dahil kritik alt sistemlerde millileşme hedefinin parçasıdır.

Modern Tehdit Ortamında Avantajları

Avantajlar:

• Motor ve aviyonik millileşme
• Yüksek irtifa performansı
• Tek pilot IFR operasyon
• Modüler görev uyumu

Sınırlılıklar:

• Taarruz veya ağır silahlı konfigürasyon için optimize edilmemiştir
• 6 ton sınıfı olduğundan ağır nakliye rolüne uygun değildir

Varyantlar

• Sivil sertifikasyon versiyonu
• Jandarma/Emniyet konfigürasyonu
• Hava ambulans
• VIP

Silahlı varyant bilgileri kamuya açık değildir.

Teslimatlar ve Envanter

2023 itibarıyla ilk seri üretim teslimatları başlamıştır. Kamuya açık bilgilere göre Jandarma Genel Komutanlığı ilk kullanıcılar arasındadır.

Detaylı Teknik Bilgiler

Boyutlar ve Ağırlık

• Uzunluk: 15,87 m
• Ana rotor çapı: 13,20 m
• Azami kalkış ağırlığı: 6.050 kg
• Mürettebat: 2
• Yolcu kapasitesi: 12

Güç Sistemi

• 2 × TEI TS1400 turboşaft
• Her biri yaklaşık 1.400 shp
• Dijital motor kontrol (FADEC)
• CTS800 ile ilk uçuşlar yapılmıştır; yerli motor entegrasyonu sonradan gerçekleştirilmiştir

Performans

• Azami hız: 165 knot
• Seyir hızı: 150 knot
• Menzil: 400–512 nm
• Havada kalış: 3,8–5 saat
• Servis tavanı: 20.000 ft

Sensör ve Aviyonik

• ASELSAN entegre cam kokpit
• 4 eksenli otopilot
• IFR/VFR
• NVG uyumlu
• Bilinen buzlanma koşullarında uçuş

Radar veya silah sistemi kamuya açık değildir.

Elektronik Harp

Kamuya açık savunma konfigürasyonunda özel EHP sistem detayları paylaşılmamıştır.

Mobilite ve Konuşlanma

• Orta sınıf pist ve heliport uyumu
• Hızlı görev konfigürasyonu değişimi
• Sivil ve askeri hangar altyapısına uyumlu

En Çok Sorulan Sorular

Gökbey ne işe yarar?

• Personel taşıma, hava ambulans, arama kurtarma, VIP taşımacılığı ve güvenlik görevleri için çok amaçlı olarak kullanılır. UH-1H sınıfının yerini alması hedeflenmiştir.

Menzili kaç kilometre?

• Yaklaşık 400 deniz mili, harici yakıt tankı ile 512 deniz miline kadar çıkabilir.

Hangi motoru kullanıyor?

• Seri üretim versiyonları TEI TS1400 turboşaft motorlarını kullanmaktadır. İlk prototiplerde LHTEC CTS800 motoru bulunuyordu.

Yüksek irtifada görev yapabilir mi?

• Evet. 20.000 ft servis tavanına sahiptir ve yüksek rakım koşulları için optimize edilmiştir.

Silahlı mı?

• Temel konfigürasyon genel maksat odaklıdır. Silahlı varyant detayları kamuya açık değildir.

Kaç kişi taşıyabilir?

• 2 pilot + 12 yolcu kapasitesine sahiptir.

Muadilleri nedir?

• Aynı sınıfta:
• Leonardo AW139
• Airbus H145
• Sikorsky S-76

Gökbey’in farkı; motor ve aviyonik millileşme oranıdır.

Kaynaklar

• TUSAŞ resmi ürün sayfası
• TEI TS1400 motor tanıtım dokümanları
• ASELSAN aviyonik sistem açıklamaları
• Savunma Sanayii Başkanlığı program duyuruları
• 2018 ilk uçuş basın açıklamaları