HÜRJET programı, Türkiye’nin jet eğitim kabiliyetinde dışa bağımlılığı azaltmak ve 5. nesil savaş uçağına geçiş sürecinde pilot eğitim altyapısını millileştirmek amacıyla başlatılmıştır. Platform, hem ileri jet eğitimi (LIFT – Lead In Fighter Training) hem de silahlı hafif taarruz görevlerini icra edebilecek şekilde çift rollü tasarlanmıştır.

Operasyonel Amaç ve Rol

HÜRJET’in birincil rolü, savaş pilotlarını F-16 ve gelecekteki Milli Muharip Uçak gibi yüksek performanslı platformlara hazırlamaktır. Bu kapsamda:

• Yüksek G manevra kabiliyeti (+8g / -3g)
• Süpersonik uçuş (Mach 1.4)
• Cam kokpit ve sayısal görev bilgisayarı
• HOTAS kontrol mimarisi
• Gömülü simülasyon ve taktik eğitim altyapısı

Silahlı varyantta ise hafif taarruz, yakın hava desteği (CAS), sınır güvenliği, terörle mücadele ve asimetrik harp görevleri öne çıkmaktadır.

Doktrin ve Kullanım Konsepti

HÜRJET, iki temel konseptte konumlandırılmıştır:

LIFT platformu olarak:

4. ve 5. nesil savaş uçaklarına geçişte pilotun radar, veri linki, taktik angajman ve sensör füzyonu gibi karmaşık görev konseptlerine alışmasını sağlar.

Hafif Taarruz Platformu olarak:

Düşük tehditli veya orta yoğunluklu hava savunma ortamlarında maliyet etkin çözüm sunar. F-16 gibi platformların görev yükünü hafifletir.

Platform Mimarisi

• Tandem kokpit yapısı
• Sayısal uçuş kontrol sistemi (fly-by-wire)
• Modern görev bilgisayarı mimarisi
• Açık mimari aviyonik altyapı
• Gelecekte AESA radar entegrasyon potansiyeli

Motor olarak General Electric F404-GE-102 turbofan kullanılmaktadır. Bu motor, dünya çapında birçok savaş uçağında kendini kanıtlamış güvenilir bir platformdur.

Hayatta Kalabilirlik ve Koruma

HÜRJET’in tam elektronik harp paketi detayları kamuya açık değildir. Ancak;

• Radar ikaz alıcı (RWR)
• Karşı tedbir sistemleri
• Chaff/flare atıcı entegrasyonu

gibi sistemlerin silahlı varyantta bulunması beklenmektedir.

Modern Tehditlere Karşı Konumlandırma

HÜRJET, yüksek yoğunluklu entegre hava savunma sistemlerine karşı ana taarruz platformu olarak tasarlanmamıştır. Ancak:

• Düşük maliyetli uçuş saati
• Hızlı reaksiyon
• Hassas mühimmat entegrasyonu

gibi avantajlarla hibrit çatışma ortamlarında etkinlik sunar.

Varyantlar

• HÜRJET LIFT – Eğitim versiyonu
• HÜRJET Hafif Taarruz – Silahlı versiyon
• HÜRJET Deniz Konfigürasyonu – Uçak gemisi uyumlu versiyon (planlama aşamasında)

Gelişim Kronolojisi

• 2022 ikinci yarı: Son montaj hattı
• 23 Aralık 2022: Hangardan çıkış
• 18 Mart 2023: İlk taksi testi
• 25 Nisan 2023: İlk uçuş

Detaylı Teknik Bilgiler

Boyutlar ve Ağırlık

• Uzunluk: 13,6 m
• Kanat açıklığı: 9,5 m
• Yükseklik: 5,1 m
• Kanat alanı: 35 m²
• Faydalı yük: 3.000 kg (6.000 lb)

Güç Sistemi

• Motor: General Electric F404-GE-102
• İtki: 17.600 lbf
• Tek motorlu turbofan konfigürasyon

Performans

• Azami hız: Mach 1.4
• Servis tavanı: 45.000 ft
• Tırmanma oranı: 39.000 ft/dk
• Menzil: 1.200 deniz mili
• G limitleri: +8g / -3g

Sensör ve Aviyonik

• Cam kokpit
• Çok fonksiyonlu göstergeler (MFD)
• Görev bilgisayarı
• Veri link altyapısı (detaylar kamuya açık sınırlı)

Radar konfigürasyonu kamuya açık detaylı olarak açıklanmamıştır. İhracat sürümüne göre farklı radar seçenekleri sunulabilir.

Silah ve Efektör (Hafif Taarruz)

• Akıllı mühimmat entegrasyonu potansiyeli
• Hassas güdümlü mühimmat
• Hava-yer mühimmatı
• 3.000 kg harici yük kapasitesi

Spesifik mühimmat entegrasyon listesi kamuya açık sınırlıdır.

Mobilite ve Lojistik

• Konvansiyonel pistlerden operasyon
• Düşük bakım saati hedefi
• Eğitim altyapısına entegre görev planlama sistemi

En Çok Sorulan Sorular

HÜRJET ne işe yarar?

• HÜRJET, ileri jet eğitimi ve hafif taarruz görevleri için geliştirilmiştir. Pilotları 4. ve 5. nesil savaş uçaklarına hazırlar.

HÜRJET süpersonik mi?

• Evet. Azami hızı Mach 1.4’tür.

HÜRJET hangi uçakların yerini alacak?

• Türk Hava Kuvvetleri envanterindeki T-38 ve F-5 uçaklarının yerini alması planlanmaktadır.

HÜRJET’in menzili kaç km?

• 1.200 deniz mili menzile sahiptir. Bu yaklaşık 2.200 km’ye karşılık gelir.

HÜRJET kaç hedefe angaje olabilir?

• Radar ve angajman kapasitesi konfigürasyona bağlıdır. Detaylı veri kamuya açık değildir.

HÜRJET tam muharip savaş uçağı mı?

• Hayır. Ana rolü eğitimdir. Hafif taarruz görevleri için optimize edilmiştir ancak 4. nesil ağır savaş uçağı sınıfında değildir.

Muadilleri nelerdir?

• Leonardo M-346
• KAI T-50
• Boeing-Saab T-7A

HÜRJET’in avantajı süpersonik performans ve maliyet etkinliktir.

Kaynaklar

• Türk Havacılık ve Uzay Sanayii resmi HÜRJET sayfası
• TUSAŞ basın bültenleri (2022-2023)
• İlk uçuş duyurusu, 25 Nisan 2023
• Savunma Sanayii Başkanlığı kamu açıklamaları