HEHSİS, modern harp sahasında özellikle alçak ve orta irtifada görev yapan helikopterlerin ve sabit kanatlı hava platformlarının karşı karşıya kaldığı radar güdümlü füze, kızılötesi güdümlü füze ve lazer işaretleyici tehditlerine karşı tasarlanmış bütünleşik bir elektronik harp kendini koruma çözümüdür. Günümüz operasyon ortamında MANPADS sistemleri, mobil hava savunma radarları ve lazer hedef işaretleyiciler ciddi tehdit oluşturmakta; özellikle yakın hava desteği, taarruz, keşif ve özel operasyon görevlerinde helikopterlerin beka kabiliyeti kritik hale gelmektedir.

HEHSİS’in temel operasyonel rolü, tehdidi mümkün olan en erken safhada tespit etmek, sınıflandırmak, tehdit önceliklendirmesi yapmak ve insan müdahalesine gerek kalmadan en uygun karşı tedbiri otomatik olarak devreye sokmaktır. Bu yaklaşım, pilot iş yükünü azaltırken reaksiyon süresini milisaniye seviyelerine indirerek platformun hayatta kalma ihtimalini maksimize eder.

Doktrin ve Kullanım Konsepti

HEHSİS, klasik pasif ikaz sistemlerinden farklı olarak çok katmanlı bir koruma konsepti sunar:

• Radar İkaz Alıcısı (RWR) ile radar yayınlarını tespit
• Füze İkaz Sistemi (MWS) ile yaklaşan füzenin algılanması
• Lazer İkaz Alıcısı (LWR) ile lazer tehditlerinin belirlenmesi
• RF Karıştırıcı (RFJ) ile aktif elektronik taarruz
• Karşı Tedbir Atma Sistemi (CMDS) ile chaff/flare salımı

Bu yapı sayesinde sistem, sadece ikaz eden değil; tespit, analiz ve etkisizleştirme döngüsünü yöneten entegre bir savunma paketi olarak çalışır. Özellikle alçak irtifa taarruz görevlerinde, kısa reaksiyon süresi gerektiren angajman senaryolarında otomatik mod kritik avantaj sağlar.

Platform Mimarisi

HEHSİS açık mimari tasarım prensibiyle geliştirilmiştir. Bu sayede farklı hava araçlarına uyarlanabilir ve görev bilgisayarı ile entegre çalışabilir. Sistem mimarisi genel olarak şu alt bileşenlerden oluşur:

• Çok bantlı radar ikaz alıcı antenleri
• Füze ikaz sensörleri (IR/UV tabanlı – kamuya açık teknik bant detayları sınırlıdır)
• Lazer algılama sensörleri
• AESA tabanlı RF karıştırıcı antenler
• DRFM tabanlı sinyal işleme birimi
• Karşı tedbir atım kontrol modülü
• Merkezi görev kontrol ve veri füzyon birimi

Sayısal RF Hafıza (DRFM) teknolojisi sayesinde tehdit radar sinyali kopyalanır, manipüle edilir ve hedef radar sistemine gecikmeli, faz kaydırılmış veya sahte hedef üretilecek şekilde geri gönderilir. Bu teknik, klasik gürültü karıştırmaya kıyasla daha sofistike ve enerji verimli bir aldatma yaklaşımı sağlar.

Hayatta Kalabilirlik ve Koruma Yaklaşımı

HEHSİS, hem pasif hem aktif savunma katmanlarını birlikte sunar:

• Pasif katman: RWR, MWS ve LWR ile erken uyarı
• Aktif katman: RF karıştırma ve chaff/flare salımı
• Yazılım katmanı: Tehdit kütüphanesi ve veri füzyonu

Tehdit kütüphanesi yazılım güncellemeleri ile sürekli geliştirilebilir. Açık mimari sayesinde yeni tehdit tiplerine karşı algoritmik iyileştirmeler yapılabilir. Bu durum, sistemin uzun vadeli sürdürülebilirliğini ve modernizasyon kabiliyetini artırır.

Entegre Çalışma ve Ekosistem

HEHSİS, ASELSAN’ın diğer elektronik harp ve aviyonik sistemleriyle entegre çalışabilecek şekilde tasarlanmıştır. TSK envanterindeki taarruz ve genel maksat helikopterleri başta olmak üzere farklı platformlara entegrasyon potansiyeli bulunmaktadır. Platforma göre konfigürasyon; anten yerleşimi, güç seviyesi ve karşı tedbir kapasitesi değişebilir.

Modern Tehditlere Karşı Avantajlar ve Sınırlılıklar

Avantajlar:

• DRFM tabanlı gelişmiş aldatma
• AESA mimarisi sayesinde yönlü ve esnek karıştırma
• Otomatik tehdit önceliklendirme
• Modüler yapı ve yazılım güncellenebilirlik

Sınırlılıklar:

• Kamuya açık verilerde maksimum karıştırma menzili ve güç değerleri açıklanmamıştır
• Performans parametreleri platforma ve entegrasyona bağlı olarak değişkenlik gösterebilir
• Çok yoğun spektrum ortamında sistem performansı konfigürasyona bağlıdır

Varyantlar ve Entegrasyon

Kamuya açık kaynaklarda farklı blok numaraları detaylı olarak paylaşılmamıştır. Ancak sistemin sabit ve döner kanat platformlara uyarlanabilir konfigürasyonlara sahip olduğu belirtilmektedir.

Detaylı Teknik Bilgiler

Boyutlar ve Ağırlık

• Platforma göre değişkenlik göstermektedir. Kamuya açık toplam sistem ağırlık değeri paylaşılmamıştır.

Güç Sistemi

• Hava platformunun elektrik güç altyapısından beslenir. Güç tüketim değerleri kamuya açık değildir.

Performans Değerleri

Reaksiyon süresi: Milisaniye seviyesinde olduğu belirtilmektedir

Kapsama: Çok bantlı RF kapsama (tam frekans aralığı kamuya açık değil)

Angajman: Aynı anda çoklu tehdit değerlendirme yeteneği (adet bilgisi kamuya açık değil)

Sensörler ve Algılama Kabiliyeti

• Radar İkaz Alıcısı (geniş/dar bant sayısal alıcı)
• Füze İkaz Sensörleri (IR/UV tabanlı – detay kamuya açık değil)
• Lazer İkaz Alıcıları
• AESA tabanlı RF karıştırıcı anten

Angajman ve Güdüm/Atış Kontrol

• DRFM tabanlı aldatma
• Gürültü karıştırma
• Otomatik karşı tedbir atımı
• Tehdit önceliklendirme algoritmaları

Mühimmat / Efektör

• Chaff
• Flare

Mühimmat kapasitesi platforma bağlıdır.

Komuta Kontrol ve Veri Linkleri

• Görev bilgisayarı ile entegre çalışır. Veri linki protokolleri kamuya açık değildir.

Elektronik Harp Dayanımı

• Gelişmiş elektromanyetik spektrum analizi
• İnterferans yönetimi
• Kayıt ve görev sonrası analiz kabiliyeti

Konuşlanma ve Mobilite

• Helikopter ve sabit kanatlı platformlara entegre, harici konuşlanma gerektirmez.

Personel İhtiyacı

• Operasyon sırasında pilot ve görev ekibi tarafından yönetilir. Otomatik mod sayesinde operatör yükü düşüktür.

Sık Sorulan Sorular

HEHSİS ne işe yarar?

• HEHSİS, helikopter ve sabit kanat hava platformlarını radar, füze ve lazer tehditlerine karşı korur. Tehditleri algılar, sınıflandırır ve otomatik olarak karşı tedbir uygular. Amaç platformun beka kabiliyetini artırmaktır.

HEHSİS hangi tehditlere karşı etkilidir?

• Radar güdümlü hava savunma sistemleri, kızılötesi güdümlü MANPADS füzeleri ve lazer hedef işaretleme sistemlerine karşı tasarlanmıştır. Çok bantlı algılama sayesinde farklı spektrum tehditlerini kapsar.

Sistem aynı anda kaç hedefi takip edebilir?

• Kamuya açık kaynaklarda net sayı paylaşılmamıştır. Ancak çoklu tehdit değerlendirme ve önceliklendirme yeteneğine sahip olduğu belirtilmektedir.

DRFM teknolojisi neden önemlidir?

• DRFM, tehdit radar sinyalini kaydedip manipüle ederek geri gönderir. Bu sayede düşman radarında sahte hedef oluşturulabilir veya menzil/konum yanıltması yapılabilir. Gürültü karıştırmaya kıyasla daha gelişmiş bir aldatma yöntemidir.

HEHSİS mobil mi?

• Sistem, hava platformuna entegre bir çözümdür. Harici bir kara konuşlu sistem değildir.

Muadilleri nelerdir?

• Uluslararası alanda helikopter öz savunma sistemleri arasında farklı üreticilerin entegre EH çözümleri bulunmaktadır. HEHSİS’in ayırt edici yönü milli AESA ve DRFM altyapısıyla modüler ve açık mimari olmasıdır.

Kaynaklar

• ASELSAN resmi ürün tanıtım dokümanları
• ASELSAN basın bültenleri ve savunma fuarı sunumları
• Kamuya açık teknik broşür içerikleri (2023)