Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE) tarafından geliştirilen TOLGA yakın hava savunma sistemi, son yıllarda özellikle kamikaze dron ve asimetrik hava tehditlerinin artmasıyla birlikte Türk savunma sanayisinin öne çıkan projelerinden biri haline geldi. MKE Genel Müdürü İlhami Keleş’in verdiği bilgilere göre TOLGA, yalnızca klasik hava savunma anlayışına değil, modern çatışma sahasının değişen ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde tasarlandı. Özellikle Rusya-Ukrayna savaşında dronların yoğun şekilde kullanılmasının ardından, düşük maliyetli ancak etkili hava savunma çözümlerine olan ihtiyaç daha görünür hale geldi. Bu çerçevede geliştirilen TOLGA, Çelik Kubbe mimarisinin çok alçak irtifa katmanını kapatacak yerli ve çok katmanlı bir sistem olarak dikkat çekiyor.

Sistemin en önemli özelliklerinden biri, sensör, AESA radar, elektronik karıştırma sistemleri ve farklı kalibrelerde silahları tek bir yapıda buluşturması. TOLGA’da “soft-kill” kapsamında jammer sistemleri yer alırken, “hard-kill” tarafında ise 12.7 milimetre revolver ve QCB silahlar, 20 milimetrelik silahlar ve 35 milimetrelik üst segment çözümler bulunuyor. Böylece hedefe mesafesine göre farklı müdahale seçenekleri sunuluyor. MKE’nin mühimmat üretimindeki tecrübesi, sistemi benzerlerinden ayıran ana unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Şirket, 12.7 milimetreden 35 milimetreye kadar farklı çaplarda, hedefin önünde dağılarak çelik parçacıklarından yoğun bir bulut oluşturan mühimmat geliştirdiğini vurguluyor. Bu sayede hedefin doğrudan tek bir vuruşla değil, geniş bir etki alanı içinde imha edilmesi hedefleniyor.

Keleş’in açıklamalarına göre TOLGA, hedefleri yaklaşık 10 kilometre menzilden tespit edebiliyor. Özellikle 4 kilometreden başlayıp 300 metreye, hatta 100 metreye kadar uzanan yakın angajman sahasında etkili bir koruma sağlayabiliyor. Sistemde kullanılan yüksek atım hızlı silahlar, dronların yaklaşma hattı üzerinde adeta bir “metal bulutu” meydana getiriyor. 35 milimetrelik silah sisteminin dakikada 1100 atım hızına ulaşabilmesi, TOLGA’nın yoğun tehdit ortamlarında bile yüksek reaksiyon kabiliyeti sunacağını gösteriyor. Ayrıca sistemde radar verileri ile elektro-optik izleme çözümleri birleştirilerek daha hassas hedef takibi yapılıyor. Yapay zeka destekli izleme altyapısı da hedefin muhtemel manevralarını öngörerek daha az mühimmatla daha etkili sonuç alınmasına katkı sağlıyor.

TOLGA’nın gelişimi mevcut haliyle sınırlı değil. MKE, sisteme lazer ve mikrodalga hava savunma unsurlarını da entegre etmeyi planlıyor. Bu iki yeni birimin devreye alınmasıyla TOLGA’nın yalnızca kinetik mühimmatla değil, yönlendirilmiş enerji çözümleriyle de desteklenmesi amaçlanıyor. Böylece sistemin tehditlere karşı çok daha kapsamlı ve esnek bir savunma yapısına kavuşması bekleniyor. Kompakt yapısı ve “etkili, basit, ucuz” üretim anlayışı sayesinde TOLGA’nın kritik tesislerin korunmasında önemli bir rol üstlenmesi öngörülüyor.

Uluslararası ilginin de hızla arttığı sistem için Mısır başta olmak üzere çeşitli ülkelerle sözleşmeler imzalandığı, Suudi Arabistan, Katar ve Baltık ülkeleriyle de temasların sürdüğü ifade ediliyor. MKE, seri üretim sonrasında TOLGA’nın ihracatta çok güçlü bir gelir kalemi haline gelmesini bekliyor. Ayrıca sistemin Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine giriş sürecinin tamamlanmak üzere olduğu, NATO stok kodu çalışmalarının sürdüğü ve Kara, Deniz ile Hava Kuvvetleri için taleplerin Savunma Sanayi İcra Komitesi’nden geçtiği belirtiliyor. Bu gelişmeler, TOLGA’nın yalnızca yerli savunma ihtiyacını karşılayan bir çözüm değil, aynı zamanda küresel pazarda rekabet edebilecek stratejik bir savunma ürünü olduğunu ortaya koyuyor.