Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı’na (MoD) bağlı Denizaltı Teslim Ajansı (Submarine Delivery Agency – SDA), ekstra büyük insansız sualtı aracı (XLUUV) Excalibur’u Aralık 2025’te resmen Royal Navy envanterine teslim etti. MoD tarafından “otonom denizaltı” olarak tanımlanan Excalibur, 12 metre uzunluğu ve 19 tonluk ağırlığıyla Kraliyet Donanması’nın şimdiye kadar denediği en büyük insansız sualtı aracı olma özelliğini taşıyor. Platform, Mayıs 2025’te Plymouth’taki HMNB Devonport Deniz Üssü’nde düzenlenen törenle adlandırılarak kamuoyuna tanıtılmıştı.

Excalibur, Ağustos 2025’te gerçekleştirilen Talisman Sabre Tatbikatı sırasında dikkat çekici bir başarıya imza attı. Kraliyet Donanması personeli, aracı Avustralya’daki uzak bir operasyon merkezinden, Plymouth’taki ana üssünden yaklaşık 16 bin kilometre mesafeden kontrol etmeyi başardı. Bu faaliyet, Birleşik Krallık ve Avustralya’nın ilk kez bir XLUUV platformu üzerinden tam birlikte çalışabilirliği “tek bir muharip güç” olarak sergilemesi açısından kritik önem taşıyor. MoD, bu gelişmeyi AUKUS savunma ortaklığının ikinci ayağı olan “Pillar 2” kapsamında önemli bir ilerleme olarak değerlendiriyor.

Teslimat, 2022 yılında başlatılan Proje Cetus’un somut bir çıktısı olarak öne çıkıyor. SDA, bu proje kapsamında Birleşik Krallık merkezli üretici MSubs Ltd ile yakın iş birliği içinde çalıştı. Projenin temel hedefi, deniz kuvvetlerinde otonom sistemlere olan güveni artırmak, askeri görevlerde kullanılabilecek faydalı yükleri ve konseptleri test edebilecek bir deneme platformu oluşturmak olarak tanımlanıyor.

Savunma Bakanlığı, Excalibur’un kabul testleri sırasında bazı özgün tasarım hedeflerinin dahi aşıldığını açıkladı. Platform, 2027 yılına kadar sürecek kapsamlı deniz testlerine tabi tutulacak. Bu süreçte SDA’nın Otonomi Birimi, Kraliyet Donanması’nı test ve değerlendirme faaliyetlerinde desteklemeyi sürdürecek. Excalibur’un elde edeceği sonuçların, gelecekteki insansız denizaltı projelerine ve otonom harp konseptlerine yön vermesi bekleniyor.