Türk savunma sanayiinin önde gelen teknoloji şirketlerinden HAVELSAN, 2019’dan bu yana Robotik Otonom Sistemler Merkezi bünyesinde geliştirdiği insansız sistemleri deniz harekât ortamına taşıyor. BAHA, BOZBEY ve BULUT adını taşıyan dikey iniş-kalkış (VTOL) özellikli sabit kanatlı İHA’lar; pist gereksinimi olmadan gemi güvertelerinden kalkış-iniş yapabiliyor, tam otonom görev icra edebiliyor ve modüler mimarileri sayesinde farklı sensör ve faydalı yükleri sahaya çıkarabiliyor. Gece-gündüz ve bulutlu hava koşullarında keşif, gözetleme, işaretleme ve istihbarat toplama görevleri için tasarlanan bu platformlar, yakın dönemde gerçekleştirilen deniz testlerinde gemi ve insansız deniz araçlarıyla (İDA) uyumlu çalıştığını kanıtladı.

HAVELSAN, deniz konuşlu İHA kullanımına yönelik önemli bir adımı DESAN Tersanesi ile imzaladığı sözleşmeyle attı. Anlaşmaya göre Malezya Denizcilik Uygulama Ajansına (MMEA) teslim edilecek 99 metrelik Çok Amaçlı Görev Gemisi, BOZBEY İHA sistemiyle donatılacak. Eğitim, entegrasyon, lojistik ve destek paketini içeren proje, gemiye uzun menzilli keşif-gözetleme kabiliyeti kazandırmayı hedefliyor. BOZBEY’in gemi pistine hassas iniş-kalkış yapması ve görüş hattının ötesinde dahi nesnelerin görüntü ve koordinatlarını gerçek zamanlı olarak kontrol istasyonuna aktarması öngörülüyor; böylece platformun istihbari caydırıcılığı belirgin biçimde artacak.

Aile içindeki platformlar farklı görev ihtiyaçlarına göre ölçekleniyor: BULUT 5 kg faydalı yükle 6 saat, BOZBEY 3 kg ile 6 saat, BAHA ise 2 kg ile 2 saat havada kalabiliyor. Bu dayanım ve taşıma esnekliği, deniz platformlarının erişimini kıyıdan uzak alanlara genişletirken, arama-kurtarma ve doğal afet gibi acil durumlarda ilk durum değerlendirmesini hızlandırıyor. Elektronik harp ortamlarında karıştırmaya dirençli mimari, denizdeki elektronik tehditlere karşı operasyonel güvenilirliği yükseltiyor. Ayrıca komuta-kontrol sistemi sayesinde İHA’ların farklı yer kontrol istasyonları arasında devredilebilmesi, uzun süreli ve geniş sahaya yayılan deniz görevlerinde kesintisiz operasyonu mümkün kılıyor.

HAVELSAN’ın geliştirdiği komuta-kontrol omurgası, hava-deniz-kara unsurlarının ortak bir resim üzerinden senkronize edilmesini sağlıyor. Bu sayede gemiler, İDA’lar ve İHA’lar aynı görev ağı içinde bilgi paylaşımı yaparak hedef tespiti, teşhisi ve angajman hazırlıklarını daha hızlı ve güvenli biçimde yerine getiriyor. Entegrasyon kabiliyeti; sınır-kıyı güvenliği, deniz devriyesi, kritik altyapı koruması ve münhasır ekonomik bölge gözetimi gibi görevlerde durumsal farkındalığı artırarak komutanların karar döngülerini kısaltıyor. Son testler ve ilk ihracat odaklı sözleşme, Türkiye’nin denizcilik alanında sabit kanat VTOL sınıfındaki İHA çözümlerini operasyonel olgunluğa taşıdığını gösteriyor.