Çin, uzay teknolojileri ve yapay zeka alanında çığır açan bir denemeye daha imza attı. Çin merkezli uzay teknolojisi şirketi Guoxing Aerospace Technology (ADA Space), Alibaba tarafından geliştirilen üretken yapay zeka modeli Qwen3’ü, Dünya yörüngesindeki 12 uydudan oluşan uzay bilişim ağına başarıyla entegre etti. Bu gelişme, genel amaçlı bir yapay zeka modelinin doğrudan operasyonel bir uydu ağı üzerinde kullanılması açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Xinhua ajansının aktardığı bilgilere göre, Chengdu merkezli şirketin İdari Başkan Yardımcısı Vang Yabo, denemenin ayrıntılarını Guangcou’da düzenlenen bir konferansta kamuoyuyla paylaştı. Yabo, yer kontrol merkezinden gönderilen komutların, yapay zeka modeli tarafından uzayda işlenerek çıkarımlara dönüştürüldüğünü ve sonuçların Dünya’ya geri iletildiğini belirtti. Tüm bu sürecin yalnızca 2 dakika içinde tamamlanması, uzayda gerçek zamanlı yapay zeka kullanımının mümkün olduğunu ortaya koydu.

Yetkililer, bu testin genel amaçlı bir yapay zeka modelinin ilk kez yer kontrolünden yönetilen bir uydu ağına yüklenerek aktif biçimde kullanılması açısından “ilk örnek” olduğunu vurguladı. ADA Space, Mayıs 2025’te alçak Dünya yörüngesine gönderdiği 12 uyduyla uzay bilişimi alanında temel altyapıyı kurmuştu. Şirket, Star-Compute adlı proje kapsamında 2 bin 400’ü yapay zeka çıkarımı, 400’ü ise yapay zeka eğitimi için kullanılacak toplam 2 bin 800 uyduluk dev bir uzay bilgisayar ağı kurmayı hedefliyor.

Öte yandan, uzayda yapay zeka kullanımına yönelik küresel ilgi de hızla artıyor. Washington merkezli Starcloud şirketi, Kasım 2025’te NVIDIA H100 grafik işlemcileriyle donatılmış bir uyduya, OpenAI kurucularından Andrej Karpathy tarafından geliştirilen NanoGPT modelini yükleyerek benzer bir deneme gerçekleştirmişti. Bu gelişmeler, gelecekte uzay tabanlı yapay zeka ağlarının hem askeri hem de sivil uygulamalarda kritik rol oynayacağını gösteriyor.