ABD Donanması, bakım ve onarım süreçlerinde yaşanan gecikmeleri azaltmak ve filonun göreve hazırlık oranını yükseltmek amacıyla yeni nesil robotik sistemler ile yapay zekâ tabanlı analiz çözümlerine yöneliyor. Defense One’ın 17 Mart 2026 tarihli haberine göre Donanma ve ABD Genel Hizmetler İdaresi (GSA), Gecko Robotics şirketine 71 milyon dolarlık bir sözleşme verdi. Bu kapsamda şirketin duvara ve gemi yüzeylerine tırmanabilen robotları ile insansız hava araçları; gemiler, jetler ve diğer askeri ekipmanların incelenmesinde kullanılacak. Şirket, bu sistemlerin insan denetçilerine kıyasla bakım ihtiyacını 50 kata kadar daha hızlı ve daha isabetli tespit edebildiğini belirtiyor.

Yeni çözüm özellikle destroyerler, amfibi harp gemileri ve littoral combat ship sınıfı platformlarda uygulanacak. Haberde yer alan bilgilere göre sistem yalnızca mevcut arızaları tespit etmeye odaklanmıyor; aynı zamanda kestirimci bakım yaklaşımıyla hangi parçaların arızalanabileceğini önceden tahmin ederek bakım planlamasını daha verimli hale getiriyor. Bu da gemi daha havuza ya da tersaneye ulaşmadan önce doğru personelin, uygun yedek parçaların ve gerekli onarım planının hazırlanmasına imkân tanıyor. ABD Donanması CTO’su Justin Fanelli de bu tür savunma ve çift kullanımlı Amerikan şirketlerinin, yalnızca küçük verim artışları değil, sonuç metriklerinde çok daha büyük sıçramalar yaratabildiğini ifade etti.

Bu adımın arkasında Donanma’nın uzun süredir çözmeye çalıştığı ciddi bir bakım krizi bulunuyor. Habere göre ABD Donanması’nın yaklaşık 290 muharip gemisinin önemli bir bölümü aynı anda bakımda tutuluyor; Ocak 2026 itibarıyla 52 gemi onarım sürecindeydi. NAVSEA Komutanı Amiral Jim Downey, 2025 yılında gemilerin yalnızca yüzde 41’inin planlanan sürede bakımdan çıkabildiğini, bunun da hedeflenen yüzde 71 seviyesinin oldukça altında kaldığını söyledi. Donanma, 2026 yılı için yüzde 60’ın üzerine çıkmayı hedefliyor. Bu tablo, küresel operasyon temposunu doğrudan etkiliyor ve özellikle Çin ile olası büyük ölçekli bir deniz rekabetinde ABD’nin lojistik dayanıklılığı açısından kritik bir sorun olarak öne çıkıyor.

Haberde dikkat çeken bir diğer unsur ise bu teknolojinin yalnızca bakım değil, gelecekte üretim zinciri tarafında da kullanılabilecek olması. Gecko Robotics yöneticileri, otonomi ve robotik çözümlerin tersanelerin daha yukarısındaki tedarik zincirlerinde, döküm ve dövme üretim süreçlerinde de verim sağlayabileceğini vurguluyor. Bu yaklaşım, hurdaya ayrılan pahalı parçaların azaltılmasına ve gemi inşa temposunun desteklenmesine katkı verebilir. ABD’nin bugün yaklaşık 287 savaş gemisine sahip olduğu, Çin’in ise yaklaşık 400 gemilik filoya ulaştığı; 2030’a doğru bu farkın daha da açılabileceği değerlendiriliyor. Üstelik Çin’in küresel gemi inşa kapasitesindeki payı yüzde 53 seviyesindeyken, ABD’nin payı yüzde 1’in altında kalıyor. Bu nedenle ABD Donanması’nın yapay zekâ destekli bakım ve robotik denetim yatırımları, sadece teknik bir modernizasyon değil, aynı zamanda deniz gücü rekabetinde stratejik bir zorunluluk olarak görülüyor.