SON DAKİKA
İnsansız Hava Araçları (İHA), görevlerini yer kontrol istasyonu ile kurdukları veri linki üzerinden komut alarak ve anlık veri aktarımı yaparak gerçekleştirir. Ancak operasyonel sahada elektronik harp, sinyal karıştırma, arazi engelleri veya teknik arızalar nedeniyle bu bağlantı kesilebilir. Veri linki kesildiğinde İHA’nın düşeceği yönündeki yaygın algı doğru değildir. Modern İHA sistemleri, bu tür senaryolar için önceden programlanmış fail-safe (emniyet) protokollerine sahiptir. Bağlantı koptuğu anda araç, uçuş bilgisayarındaki komutlara göre hareket eder ve kontrolsüz bir duruma girmez. Bu ilk aşamada sistem, veri linkinin yeniden kurulup kurulamayacağını kontrol eder ve kısa süreli kesintilerde mevcut rotasını koruyarak bekleme modunda kalabilir.
Bağlantının belirli bir süre geri gelmemesi durumunda ise otonom uçuş modları devreye girer. En yaygın senaryo, İHA’nın otomatik olarak kalkış noktasına geri dönmesi (Return to Home) ya da önceden tanımlanmış güvenli bir noktaya iniş yapmasıdır. Askeri ve gelişmiş taktik İHA’larda bu süreç daha ileri seviyededir; araç, görev önceliklerine göre irtifa değişimi, rota sapması veya görev iptali gibi kararları kendi başına alabilir. Ayrıca dahili sensörler, GPS, ataletsel seyrüsefer sistemleri ve yedek haberleşme kanalları sayesinde İHA, veri linki olmadan da uçuş dengesini ve yönünü korur. Uzun süreli link kaybı, özellikle çatışma ortamlarında İHA’nın ele geçirilmesini önlemek için görev sonlandırma veya kendini devre dışı bırakma gibi güvenlik önlemlerini de tetikleyebilir. Bu nedenle veri linki kesilmesi, modern İHA’lar için bir zafiyet değil, önceden planlanmış ve yönetilebilir bir senaryodur.