GÖKTÜRK-2, Türkiye’nin yörüngede faaliyet gösteren ilk yüksek çözünürlüklü optik gözlem uydusudur. Proje, T.C. Milli Savunma Bakanlığı, TÜBİTAK Başkanlığı, TÜBİTAK UZAY ve Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) arasında ortaklaşa yürütülmüş, 2007’de başlatılan uzun soluklu bir geliştirme programının ürünüdür.

Uydu, Dünya yüzeyinin ayrıntılı optik görüntülerini elde etmek için tasarlanmıştır ve hem askeri istihbarat hem de sivil uygulamalarda (coğrafi bilgi sistemleri, afet yönetimi, çevre takibi vb.) kullanılmaktadır. Milli bir sistem olarak, Türkiye’nin uzay ve uydu teknolojilerindeki bağımsızlığını güçlendirmiştir.

Projenin geliştirme aşamalarında uydu platformu mimarisinden, optik sensör entegrasyonuna, ısıl kontrol ve yönelim sistemlerine kadar kritik teknolojiler yerli olarak geliştirilmiş ve entegre edilmiştir. Bu sayede Türkiye, ileri seviye uydu sistemlerinde tasarım, üretim, test ve operasyon deneyimi kazanmıştır.

GÖKTÜRK-2’nin uzaya fırlatılması, Türkiye’nin uzay sektöründe uluslararası arenada rekabet edebilecek teknolojik ürünler geliştirme hedefi için önemli bir kilometre taşıdır.

Detaylı Teknik Bilgiler

Genel Mimari ve Görev Profili

GÖKTÜRK-2, optik gözlem uydusu olarak görev yapar. Dünya yörüngesinden yüksek çözünürlüklü elektro-optik görüntüleri toplar, depolar ve yer istasyonuna iletir.

Yörünge ve Fırlatma

• Yörünge Tipi: Güneş Senkron (Sun-Synchronous Orbit)
• Yörünge Yüksekliği: Yaklaşık 700 km
• Fırlatma Aracı: Çin’in Chang Zheng (Long March) ailesinden bir roket
• Fırlatma Lokasyonu: Jiuquan Uzay Fırlatma Merkezi (Çin)
• Fırlatma Tarihi: 18 Aralık 2012

Yapısal Sistem

• Platform: Modüler mikro uydu yapısı
• Isıl Kontrol: Pasif ve aktif termal düzenleme
• Yapısal Malzemeler: Uydu sınıfı hafif alaşımlar ve kompozitler

Güç ve Enerji

• Güç Kaynağı: Güneş panelleri + Lityum-iyon bataryalar
• Güç Yönetimi: Maksimum verimlilik için güç dağıtım birimi

Yönelim ve Kontrol

• Yönelim Sensörleri: Yıldız sensörleri, jiroskoplar
• Kontrol Aktüatörleri: Tekerlek veya momentum çarkları
• Navigasyon: GPS destekli yer tayini ve kontrol

Optik Sensör Sistemi

• Algılayıcı Tipi: Elektro-optik bant görüntüleyici
• Çözünürlük: Yüksek çözünürlüklü görüntüleme kapasitesi (kamuya açık net rakam bulunmamaktadır)
• Bantlar: Görünür ve yakın kızılötesi (multispektral) bantlar (kamuya açık değil detaylı bant aralığı)

Veri İşleme ve İletişim

• Yer İstasyonu Bağlantısı: Veri indirimi için yüksek hızlı RF iletişim
• Depolama: Uydu üzeri dijital veri kütüğü
• Görüntü İşleme: Yer istasyonunda ileri seviye analiz yazılımları

Test ve Doğrulama

Uydu, Türkiye’de TUSAŞ ve TÜBİTAK UZAY tesislerinde yapısal, ısıl ve vibro-akustik testlerden geçirilmiştir. Bu testler, uzay ortamına uygunluk ve görev başarısı için kritik önemdedir.

Yazılım ve Kontrol

• Uydu kontrol yazılımı milli olarak geliştirilmiş
• Telemetri, komut ve sağlık durum takip sistemleri entegre

Modern Tehditlere Dayanıklılık

Uydu, elektromanyetik etkiler, sıcaklık dalgalanmaları ve uzay ortamındaki radyasyon için dayanıklılık testlerinden geçirilmiştir. Ancak yüksek askeri düzeyde elektronik harp dayanımı gibi veriler kamuya açık değildir.

Sık Sorulan Sorular

GÖKTÜRK-2 ne işe yarar?

• GÖKTÜRK-2, Dünya yüzeyindeki objeleri yüksek detayda görsel olarak görüntüler. Bu görüntüler askeri istihbarat, sınır gözetimi, afet yönetimi, çevresel takip gibi kritik alanlarda kullanılır.

Çözünürlüğü nedir?

• Türkiye tarafından yüksek çözünürlüklü olarak tanımlansa da, kamuya açık olarak net metre cinsinden çözünürlük rakamı yer almaz.

Hangi yörüngede çalışır?

• Güneş senkron yörüngede çalışır; bu yörünge türü Dünya’nın her noktasını benzer ışık koşullarıyla gözlemleme avantajı sağlar.

Türkiye’nin kendi uydusu mu?

• Evet. Tasarım ve entegrasyon Türkiye tarafından yapılmıştır; dış kaynak sadece fırlatma desteğidir.

Uydu ne zaman fırlatıldı?

• 18 Aralık 2012 tarihinde Çin’den fırlatıldı.

Hangi kurumlar geliştirdi?

• TUSAŞ ve TÜBİTAK UZAY başta olmak üzere, Milli Savunma Bakanlığı ve TÜBİTAK koordinasyonuyla geliştirildi.

GÖKTÜRK-2’nin ömrü ne kadar?

• Kamuya açık resmi ömür bilgisi verilmemiştir; tipik yer gözlem uyduları 5–10 yıl arasında hizmet ömrü sağlar.

GÖKTÜRK-2’den sonra benzeri projeler var mı?

• Evet. GÖKTÜRK-2’nin teknik deneyimi, daha ileri seviye milli gözlem uyduları için temel oluşturmuştur.

Kaynaklar

(Not: Tarama tarihli resmi ve güvenilir kaynaklar ile savunma ve uzay yayınları esas alınmıştır)

• TUSAŞ – GÖKTÜRK-2 Tanıtım ve Test Programı (resmi açıklamalar)
• TÜBİTAK UZAY – Göktürk Uydu Programı
• Milli Savunma Bakanlığı Kamuya Açık Bilgiler
• Fırlatma verileri ve uluslararası uzay izleme kayıtları