Çok Amaçlı Multikopter Projesi, düşük irtifa, hassas kontrol ve yüksek stabilite gerektiren görevler için tasarlanmış döner kanatlı insansız hava araçlarını kapsamaktadır. Sabit kanatlı İHA’ların aksine, dikey iniş-kalkış (VTOL), askıda kalma ve dar alan operasyon kabiliyeti bu platformların temel operasyonel avantajını oluşturmaktadır.
Operasyonel Amaç ve Rol
Bu multikopter ailesi;
- Taktik ve taktik-altı seviyede havadan keşif ve gözetleme,
- Elektro-optik yüklerle istihbarat amaçlı görüntü toplama,
- Sivil alanda haritalama, denetim, medya ve altyapı gözlemi
gibi görevler için geliştirilmiştir.
Doktrin ve Kullanım Konsepti
Sistemler genellikle:
- Kısa menzilli, yer kontrol istasyonu merkezli görevlerde,
- Tek platform – tek görev yaklaşımıyla,
- Hızlı kurulum ve kısa reaksiyon süresi gerektiren senaryolarda
kullanılmak üzere tasarlanmıştır.
Askerî kullanımda bu tür multikopterler çoğunlukla:
- Sabit tesis, üs çevresi ve kritik altyapı gözetimi,
- Konvoy veya alan güvenliği için üstten gözlem,
- Düşük görünürlükte EO/IR destekli izleme
rollerinde değerlendirilir.
Platform Mimarisi
Geomatics multikopterleri;
Çoklu motor konfigürasyonu (2’den 16 motora kadar),
Modüler gövde ve kol yapısı,
Değiştirilebilir gimbal tabanlı faydalı yük entegrasyonu
üzerine kuruludur.
Uçuş kontrol mimarisi; ataletsel sensörler, GNSS ve yardımcı sensörlerden gelen verilerin uçuş bilgisayarında işlenmesine dayanır.
Hayatta Kalabilirlik ve Koruma
Bu platformlar zırhlı veya askerî sertleştirilmiş sistemler olarak tanımlanmamaktadır. Hayatta kalabilirlik yaklaşımı;
Çoklu motor yapısı sayesinde kısmi motor arızasında kontrollü iniş,
Stabilizasyon ve otomatik dengeleme algoritmaları
üzerine kuruludur.
Elektronik harp, karıştırmaya dayanım veya düşük görünürlük gibi özellikler kamuya açık kaynaklarda yer almamaktadır.
Hassasiyet, Reaksiyon ve Etki Alanı
- Multikopter mimarisi sayesinde yüksek konumsal hassasiyet,
- Askıda kalma (hover) sırasında titreşimi azaltılmış görüntüleme,
- Gimbal destekli 30x optik zoom kabiliyeti (kamera modeline bağlı)
sunulduğu ifade edilmektedir.
Menzil, uçuş süresi ve operasyon yarıçapı gibi değerler model ve batarya konfigürasyonuna göre değişmekte olup kamuya açık net rakamlar paylaşılmamıştır.
Varyantlar ve Konfigürasyonlar
Aile kapsamında geliştirilen başlıca konfigürasyonlar:
- T Copter – 2 motor
- Y Copter – 3 motor
- Quad Copter – 4 veya 8 motor
- Hexa Copter – 6 motor
- Octo Copter – 8 motor
- Dedoca Copter – 12 motor
- Coaxial Copter – 16 motor
Bu çeşitlilik, yük kapasitesi, güvenilirlik ve görev süresi ihtiyaçlarına göre ölçeklenebilirlik sağlar.
Gerçek Kullanım ve Envanter
Bu multikopterlerin hangi askerî veya kamu kurumları tarafından aktif olarak kullanıldığına dair kamuya açık teyitli envanter bilgisi bulunmamaktadır. Sivil kullanım ve eğitim faaliyetleri doğrulanabilir niteliktedir.
Detaylı Teknik Bilgiler
Boyutlar ve Ağırlık
- Modele göre değişken
- Kamuya açık kaynaklarda net ölçüler paylaşılmamıştır
- Güç Sistemi
- Şarj edilebilir Lityum Polimer (Li-Po) bataryalar
- Harici 220V güç ile yerde uzun süreli çalışma imkânı olduğu ifade edilmektedir
(Havada 8 saat kesintisiz uçuş bilgisi kamuya açık olarak doğrulanabilir değildir)
Performans
- Hover kabiliyeti: Var
- Operasyon irtifası, menzil ve uçuş süresi: Kamuya açık değil
Sensörler ve Algılama
- Jiroskop
- İvmeölçer
- Manyetik alan sensörü
- GNSS (GPS)
- Ultrasonik sensör
- Basınç (barometrik) sensör
Hedef Tespit ve Takip
- EO tabanlı, gimbal destekli görüntüleme
- Otomatik hedef takibi bilgisi kamuya açık değil
Faydalı Yük ve Gimbal
- Modüler gimbal sistemi
- EO kamera entegrasyonu
- 30x optik zoom destekli kamera opsiyonları
Komuta Kontrol
- Yer kontrol istasyonu üzerinden manuel veya yarı otonom kontrol
- Veri linki türü ve menzili kamuya açık değil
Konuşlanma ve Mobilite
- Araçtan veya sabit noktadan hızlı kurulum
- Tek platform – kısa sürede göreve hazır yapı
Personel İhtiyacı
- Asgari 1 operatör
- Eğitimli kullanım için SHGM onaylı İHA eğitimleri sunulmaktadır
Sık Sorulan Sorular
Bu multikopterler ne işe yarar?
- Düşük irtifada hassas kontrol gerektiren keşif, gözetleme, görüntüleme ve teknik inceleme görevleri için kullanılır. Sabit kanatlı İHA’lara kıyasla askıda kalma ve dar alan kabiliyeti sunar.
Askerî amaçla kullanılabilir mi?
- Evet, mimari olarak askerî görevlerde kullanılabilir; ancak silahlı veya harp ortamına özel sertifikasyon bilgileri kamuya açık değildir.
Uçuş süresi gerçekten 8 saat mi?
- 220V güç ile yerde sabit çalışmadan bahsedilmektedir. Batarya ile havada 8 saat uçuş bilgisi kamuya açık olarak doğrulanmış değildir.
Hangi kamera sistemleriyle uyumludur?
- Gimbal uyumlu EO kameralar ve yüksek zoom kabiliyetli görüntüleme sistemleriyle entegre edilebilir.
Mobil mi sabit mi?
- Tamamen mobildir. Araç üstü veya taşınabilir yer kontrol istasyonlarıyla çalışabilir.
Muadilleri nelerdir?
- DJI endüstriyel serileri, İsrail ve ABD menşeli taktik multikopter sistemleri. Geomatics çözümleri yerli geliştirme ve konfigürasyon çeşitliliğiyle ayrışır.
Kaynaklar
- Geomatics tanıtım metinleri ve kamuya açık duyurular
- Türkiye’de İHA sınıflandırma ve eğitim mevzuatı (SHGM)
- Döner kanatlı İHA mimarisi üzerine açık teknik yayınlar