İspanyol savunma ve havacılık şirketi Airtificial, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii ile HÜRJET eğitim uçağı programı kapsamında yeni bir tedarik anlaşması imzaladığını açıkladı. Kullanıcı metninde yer alan bilgiye göre sözleşme değeri 16 milyon euronun üzerinde ve anlaşma, HÜRJET için uçuş kontrol kumandalarının yani “stick” sistemlerinin üretimini kapsıyor. Web taramamda bu tutarı doğrudan teyit eden bir birincil Airtificial açıklamasına ulaşamadım; bu nedenle rakamı sizin sağladığınız metne dayalı olarak aktarıyorum. Buna karşılık HÜRJET’in İspanya programı ve F-5 filosunun yerini alacak platform olarak seçildiği bilgisi güvenilir kaynaklarda doğrulanıyor.

HÜRJET’in İspanya hattı, Türkiye savunma havacılığı açısından zaten başlı başına tarihi bir adım niteliğinde. Reuters, 30 Aralık 2025 tarihli haberinde Türkiye ile İspanya arasında İspanyol Hava ve Uzay Kuvvetleri için 30 eğitim uçağını kapsayan 2,6 milyar euroluk anlaşma imzalandığını bildirdi. Aynı haberde teslimatların 2028’de başlayacağı ve bu uçakların İspanya’nın F-5 eğitim filosunun yerini alacağı aktarıldı. Bu çerçevede Airtificial’ın dahil olduğu yeni anlaşma, HÜRJET’in yalnızca platform ihracatı değil, aynı zamanda Avrupa merkezli yan sanayi ve alt sistem tedarik zinciriyle büyüyen bir programa dönüştüğünü gösteriyor. Bu son cümle, Reuters haberi ve yeni sözleşme bilgisinden yapılan bir çıkarımdır.

İspanya programında Airtificial’ın tek başına hareket etmediği, daha geniş bir sanayi katılım yapısının parçası olduğu da görülüyor. Açık kaynak savunma haberlerinde, Airbus’ın İspanya tarafında ana entegratör rolü üstlendiği ve Airtificial dahil çok sayıda İspanyol şirketin programa dahil olduğu belirtiliyor. TurDef’in 2025 sonundaki haberine göre HÜRJET’in İspanya versiyonunda Airtificial, İspanyol sanayi ortakları arasında açıkça listelenmişti. Bu tablo, yeni uçuş kumandası anlaşmasının tek seferlik bir tedarik olmaktan çok, İspanya’daki daha geniş HÜRJET ekosisteminin bir parçası olduğunu düşündürüyor. Bu son cümle, programdaki İspanyol şirket katılımından yapılan bir çıkarımdır.

Teknik açıdan bakıldığında, uçuş kontrol kumandaları eğitim ve muharip jetlerde son derece kritik bileşenler arasında yer alıyor. Kullanıcı metninde belirtildiği üzere Sevilla’daki tesislerde üretilecek sistemlerin fly-by-wire teknolojisi ve gelişmiş elektronik altyapı içerdiği, farklı operasyon modlarında çalışarak uçuş güvenliğini desteklediği ifade ediliyor. Bu ayrıntıları bağımsız bir birincil kaynakta ayrıca doğrulayamadım; bu nedenle teknik tarifin bu kısmını kullanıcı tarafından sağlanan metne dayalı olarak aktarıyorum. Ancak genel çerçevede HÜRJET’in İspanya için entegre eğitim sistemi yaklaşımıyla sunulduğu ve alt sistem tedarik zincirinin buna göre şekillendiği doğrulanıyor.

Genel tabloya bakıldığında Airtificial ile TUSAŞ arasındaki bu anlaşma, HÜRJET programının Avrupa boyutunun derinleştiğini gösteriyor. Platformın İspanya’ya ihracıyla birlikte, eğitim uçağı çevresinde oluşan alt sistem, simülasyon, görev planlama ve sanayi ortaklığı halkaları da genişliyor. Bu da HÜRJET’i yalnızca bir uçak programı değil, çok katmanlı uluslararası savunma havacılığı iş birliği modeli haline getiriyor. Bu son değerlendirme, Reuters ve açık kaynak savunma haberlerinde yer alan HÜRJET-İspanya program çerçevesinden yapılan bir çıkarımdır.