SON DAKİKA
İnsansız hava araçları (İHA), modern savunma ve sivil teknolojilerin en kritik unsurlarından biri haline gelirken, bu sistemlerin büyük ölçüde GPS tabanlı konumlama ve yön bulma altyapısına bağımlı olması ciddi bir tartışma alanı yaratmaktadır. İlk bakışta yüksek hassasiyetli ve güvenilir görünen GPS destekli uçuş sistemleri, özellikle elektronik harp ortamlarında önemli riskler barındırır. Sinyal kesintileri, karıştırma ve yanıltma gibi durumlarda İHA’ların görev başarısı düşebilir, hatta tamamen kontrol dışına çıkma riski ortaya çıkabilir. Bu nedenle GPS bağımlılığı, otonom hava araçlarının en kritik kırılganlıklarından biri olarak kabul edilir.
Teknik açıdan bakıldığında, GPS bağımlılığı yalnızca konum bilgisinin kaybı anlamına gelmez; rota planlama, hedef takibi, zaman senkronizasyonu ve sensör füzyonu gibi birçok alt sistem doğrudan bu veriye dayanır. Özellikle askeri İHA’larda GPS karıştırma (jamming) ve aldatma (spoofing) tehditleri, operasyonel güvenliği ciddi şekilde etkileyebilir. Bu riskleri azaltmak amacıyla geliştirilen ataletsel navigasyon sistemleri, görsel tabanlı konumlama, yer referanslı haritalama ve yapay zekâ destekli sensör birleşimi gibi alternatif çözümler, GPS’e olan mutlak bağımlılığı azaltmayı hedefler. Ancak bu sistemlerin maliyet, işlem gücü ve çevresel koşullara duyarlılık gibi sınırlamaları da bulunmaktadır. Sonuç olarak, İHA’larda GPS bağımlılığı konusu, sadece teknik bir detay değil; geleceğin otonom hava platformlarının sürdürülebilirliği ve güvenliği açısından stratejik bir mesele olarak öne çıkmaktadır.