Hava savunma erken ihbar radarları; uçak, füze, insansız hava aracı (İHA) ya da diğer hava tehditlerini menzil olarak en uzak mesafeden algılayıp, savunma sistemlerine erken uyarı sağlamak için tasarlanmış radar sistemleridir. Bu radarlar, düşman tehdidi henüz çok uzaklardayken tespit eder; böylece hava savunma sistemleri — uçaklar, füze bataryaları veya başka savunma unsurları — tehdit ile karşılaşmadan önce hazırlık yapma fırsatı bulur.

Bu radarların çalışma prensibi, geleneksel kısa menzilli radar sistemlerinden farklıdır: genellikle daha düşük frekanslarda, daha uzun dalga boylarıyla çalışır; bu da atmosferik koşullardan (yağmur, kar, sis vb.) kaynaklanan bozucu etkileri azaltır ve uzun menzilli tespit ile geniş kapsama alanı sağlar. Modern sistemlerde radar antenleri artık “faz dizili anten (phased-array / AESA)” teknolojisi kullanılarak çok sayıda bağımsız gönderici/alıcı modül içerir; bu sayede radar sistemi hem daha istikrarlı çalışır hem de elektronik karıştırmalara karşı daha dirençli olur.

Bu tür radarlar sadece uçak veya helikopter değil — aynı zamanda insansız hava araçları, seyir füzeleri veya balistik füzeler gibi farklı hava tehditlerini de çok uzak mesafeden algılayabilir. Erken ihbar radarlarından alınan veriler, hava sahası hâkimiyeti sağlayan komuta-kontrol sistemlerine anlık bilgi gönderir; bu sayede savunma sistemleri hedefleri sınıflandırır, önceliklendirir ve hava savunma silahlarını hedefe yönlendirir.

Özetle, hava savunma erken ihbar radarları; modern hava savunmasının “gözleri” ve düşmana karşı zaman kazandıran kritik bir ilk savunma hattıdır.