KALKAN ve KALKAN II radar sistemleri, Türkiye’nin katmanlı hava savunma mimarisinde taktik seviye erken ikaz ve hedef tespit boşluğunu doldurmak amacıyla geliştirilmiştir. Sistem, özellikle orta irtifada uçan sabit kanatlı uçaklar, taarruz helikopterleri, düşük radar kesit alanına sahip İHA’lar ve seyir füzeleri gibi tehditlere karşı etkin algılama sağlamayı hedefler.

Operasyonel Amaç ve Rol

KALKAN radarlarının temel rolü, konuşlu birlikler ve kritik tesisler etrafında 360 derece hava sahası gözetimi yaparak tehditleri erken safhada tespit etmek ve angajman sistemlerine hedef verisi sağlamaktır. Bu radarlar:

• Taktik hava savunma birlikleri için ileri konuşlu erken ikaz radarı
• Füze sistemleri için atış kontrol öncesi hedef tespit kaynağı
• Kritik altyapıların sabit veya yarı-sabit hava savunma unsuru

olarak görev yapabilir.

Doktrin ve Kullanım Konsepti

Türk Kara Kuvvetleri’nin hava savunma doktrini, katmanlı ve ağ destekli bir yapı üzerine kuruludur. KALKAN / KALKAN II:

• Alçak ve orta irtifa tehditlerini algılar
• Komuta kontrol sistemine iz bilgisi aktarır
• Füze sistemlerine hedef ataması yapılmasına imkan tanır

Bu sistemler özellikle Hisar-A / Hisar-O gibi sistemlerle entegre mimaride çalışacak şekilde tasarlanmıştır. Radar bağımsız görev yapabildiği gibi, daha üst seviye komuta kontrol ağına bağlanarak ortak hava resmi oluşturulmasına katkı sağlar.

Platform Mimarisi

KALKAN radarları:

• X-Bant faz dizili elektronik taramalı anten
• 3 boyutlu hedef tespiti (menzil, azimut, irtifa)
• Entegre IFF Mod 5 sorgulayıcı
• GPS ve otomatik kuzey bulucu
• Taktik veri link arayüzleri

bileşenlerinden oluşur.

Elektronik taramalı anten sayesinde mekanik döner sistemlere kıyasla daha hızlı tarama, yüksek güncelleme oranı ve düşük reaksiyon süresi sağlar.

Hayatta Kalabilirlik ve Koruma

• Karıştırıcı yön tayini kabiliyeti
• ECCM (Elektronik Karşı Karşı Tedbir) teknikleri
• Mobil platform sayesinde yer değiştirme kabiliyeti
• Kısa sürede sök-tak konuşlanma

Radarın mobil olması, anti-radyasyon füzesine karşı pasif korunma yaklaşımının bir parçasıdır. Tespit edilen tehdit sonrası pozisyon değişikliği yapılabilir.

Hassasiyet, Reaksiyon ve Kapsama

• 360° yanal kapsama
• -10° / +55° yükseliş kapsama
• 100 km üzeri tespit menzili
• KALKAN II versiyonunda 120 km üzeri menzil
• 60+ hedef eş zamanlı takip

Reaksiyon süresi kamuya açık net saniye değeriyle paylaşılmamıştır; ancak faz dizili anten mimarisi sayesinde düşük tarama döngüsü süresine sahiptir.

Modern Tehditlere Karşı Avantajlar

• Küçük RKA’ya sahip İHA’lara karşı optimize edilmiş X-Bant çözünürlük
• Düşük irtifa seyir füzelerine karşı hassas izleme
• Yoğun elektronik harp ortamında çalışma kabiliyeti

Sınırlılık olarak; X-Bant radarların meteorolojik etkilerden ve arazi maskelenmesinden daha fazla etkilenebileceği bilinmektedir. Ancak bu durum konuşlanma planlaması ile minimize edilir.

Varyantlar

KALKAN (ilk versiyon):

• 100+ km menzil
• 60+ hedef takibi

KALKAN II:

• 120+ km menzil
• Geliştirilmiş sinyal işleme
• Daha yüksek tespit hassasiyeti

Blok farklarına dair detaylı yazılım/algoritma değişiklikleri kamuya açık değildir.

Detaylı Teknik Bilgiler

Boyutlar ve Ağırlık

Tam sistem ağırlık ve boyut bilgileri kamuya açık detay seviyesinde paylaşılmamıştır. Taktik tekerlekli araç üzerine entegre yapıdadır.

Güç Sistemi

Harici jeneratör veya entegre güç ünitesi ile çalışır. Güç tüketim değerleri kamuya açık değildir.

Performans

• Çalışma Bandı: X-Bant
• Azami Tespit Menzili:
  • KALKAN: 100+ km
  • KALKAN II: 120+ km
• Savaş uçağı tespit: 40–60 km
• Takip kapasitesi: 60+ hedef
• Kapsama: 360°
• Yükseliş açısı: -10° / +55°

Sensör Kabiliyeti

• 3B hedef ölçümü
• Faz dizili elektronik tarama
• IFF Mod 5 entegrasyonu
• Karıştırıcı yön tespiti

Angajman ve Atış Kontrol

KALKAN doğrudan atış kontrol radarı değildir; erken ikaz ve hedef tespit radarıdır. Füze sistemine iz bilgisi sağlar.

Komuta Kontrol

• Taktik veri link entegrasyonu
• Üst komuta kontrol merkezine veri aktarımı
• Ortak hava resmi üretimi

Kullanılan veri link standardı detay seviyesi kamuya açık değildir.

Elektronik Harp Dayanımı

• ECCM teknikleri
• Karıştırma tespiti
• Adaptif frekans yönetimi (detay seviyesi kamuya açık değil)

Mobilite ve Kurulum

• 20 dakika altında konuşlanma
• GPS destekli hizalama
• Otomatik kuzey bulucu

Personel

Operasyon için gereken personel sayısı kamuya açık net rakamla paylaşılmamıştır.

En Çok Sorulan Sorular

KALKAN radarı ne işe yarar?

• Orta irtifa hava hedeflerini erken safhada tespit eder, takip eder ve hava savunma sistemlerine hedef bilgisi sağlar. Kritik tesis savunmasında kullanılır.

Menzili kaç kilometredir?

• KALKAN 100 km üzeri, KALKAN II ise 120 km üzeri tespit menziline sahiptir.

Hangi hedeflere karşı etkilidir?

• Savaş uçakları, helikopterler, İHA’lar ve seyir füzeleri gibi hedeflere karşı etkilidir. Özellikle küçük RKA’ya sahip hedeflere karşı X-Bant çözünürlük avantaj sağlar.

Kaç hedefi aynı anda takip eder?

• 60’tan fazla hedefi eş zamanlı takip edebilir.

Mobil mi sabit mi?

• Tamamen mobil yapıdadır. Taktik tekerlekli araç üzerinde konuşlandırılır ve 20 dakika altında kurulum sağlar.

Füze sistemleriyle entegre mi?

• Evet. Kara konuşlu hava savunma füze sistemleriyle entegre çalışacak şekilde tasarlanmıştır.

KALKAN ile KALKAN II arasındaki fark nedir?

• KALKAN II daha uzun menzil (120+ km), gelişmiş sinyal işleme ve artırılmış hassasiyet sunar.

Kaynaklar

• ASELSAN resmi ürün sayfaları
• ASELSAN faaliyet raporları
• Savunma Sanayii Başkanlığı açık kaynak yayınları
• Uluslararası savunma fuarı katalogları
• Açık kaynak savunma analiz yayınları