Operasyonel Amaç ve Rol
BMC TOMA’nın temel görevi; toplumsal olaylarda, izinsiz gösterilerde ve yüksek riskli asayiş operasyonlarında orantılı güç kullanımı çerçevesinde kalabalık dağıtma ve alan hâkimiyeti sağlamaktır. Ölümcül olmayan (non-lethal) bir sistem olarak, kamu düzeninin tesis edilmesini hedefler.
Doktrin ve Kullanım Konsepti
TOMA’lar genellikle:
- Çevik kuvvet birlikleriyle koordineli,
- Kademeli müdahale doktrini kapsamında,
- Ön hatta caydırıcı unsur, arka hatta sürekli baskı aracı
olarak konuşlandırılır. Su, köpük ve gerektiğinde boyalı su kullanımıyla hedef ayrımı yapılabilir.
Platform Mimarisi
- Şasi: Özgün, ağır hizmet tipi BMC şasisi
- Efektör: Yüksek basınçlı su ve köpük püskürtme sistemi
- Kontrol: Bilgisayar kontrollü operatör konsolu
- Ağ Yapısı: Dahili araç kontrol sistemleri (harici C2 entegrasyonu kamuya açık değil)
Hareket Kabiliyeti ve Dayanıklılık
Yüksek yol tutuşu, arazi kabiliyeti ve patlak yol alabilen lastikleri sayesinde; barikatlı, dar sokaklı veya bozuk zeminli alanlarda operasyonel süreklilik sağlar. Darbeye ve yanmaya dayanıklı bağlantı sistemleri, aracı molotof ve sert cisim tehditlerine karşı daha dayanıklı hale getirir.
Hassasiyet ve Müdahale Süreci
Bilgisayar kontrollü operatör sistemi sayesinde:
- Su basıncı,
- Püskürtme açısı,
- Müdahale mesafesi
hassas biçimde ayarlanabilir. Bu durum hem etkinliği hem de hedef dışı etkiyi azaltır.
Varyantlar ve Modernizasyon
Kamuya açık kaynaklarda farklı blok numaraları net biçimde açıklanmamıştır. Ancak yıllar içinde:
- Motor,
- Elektronik kontrol,
- Kabin ergonomisi
gibi alanlarda kademeli iyileştirmeler yapıldığı bilinmektedir.
Gerçek Kullanım ve Envanter
TOMA, uzun yıllardır Türkiye genelinde aktif olarak kullanılmakta olup, envanter sayısı kamuya açık değildir. Zaman zaman ihracat amaçlı sergilenmiş olsa da kesinleşmiş yabancı kullanıcı bilgisi sınırlıdır.
Detaylı Teknik Bilgiler
Boyutlar ve Ağırlık
- Kamuya açık kesin ölçüler paylaşılmamıştır
- Ağır hizmet tipi, yüksek taşıma kapasiteli platform
Güç Sistemi
- Motor: 6 silindirli turbo dizel
- Güç çıkışı: Kamuya açık değil
- Yüksek tork odaklı yapı, düşük hızda güçlü itiş sağlar
Performans
- Arazi kabiliyeti: Yüksek
- Manevra: Şehir içi operasyonlara uygun
- Reaksiyon süresi: Anlık, operatör kontrollü
Su ve Köpük Sistemi
- Uzun ömürlü, yüksek hacimli tanklar
- Su + köpük kombinasyonu
- Boyalı su opsiyonu (kamuya açık teyit sınırlı)
Sensörler ve Görüş
- Standart araç kameraları ve görüş sistemleri
- Askerî radar veya hedef sensörü bulunmaz
Komuta ve Kontrol
- Bilgisayar kontrollü operatör sistemi
- Merkezi araç içi kontrol paneli
- Harici veri linki entegrasyonu kamuya açık değil
Koruma ve Dayanıklılık
- Darbeye dayanıklı bağlantılar
- Yanma ve ısıya karşı güçlendirilmiş hatlar
- Balistik zırh seviyesi kamuya açık değil
İklimlendirme
- Klima ve kalorifer sistemi
- Bağımsız kabin ısıtıcısı
Mobilite ve Lojistik
- Tekerlekli, yüksek hareket kabiliyeti
- Standart akaryakıt lojistiği
- Uzun süreli görevler için uygun
Personel
- Sürücü + operatör odaklı kullanım
- Kesin personel sayısı konfigürasyona bağlı
En Çok Sorulan Sorular
BMC TOMA ne işe yarar?
- Toplumsal olaylarda kalabalık kontrolü, alan açma ve caydırıcılık sağlar. Ölümcül olmayan müdahale konseptine dayanır.
Menzili kaç km?
- Araç menzili yakıt kapasitesine bağlıdır; su püskürtme menzili ise basınç ayarına göre değişir. Kesin rakam kamuya açık değildir.
Hangi hedeflere karşı etkilidir?
- Sabit veya hareketli kalabalıklar, barikatlar ve alan işgalleri.
Zırhlı mı?
- Tam balistik zırh seviyesi açıklanmamıştır; ancak darbe, yanma ve çevresel tehditlere karşı güçlendirilmiştir.
Mobil mi?
- Evet. Hem şehir içi hem kırsal alanlarda yüksek mobiliteye sahiptir.
Muadilleri nelerdir?
- Rosenbauer, Iveco ve Mercedes tabanlı su topu araçları; TOMA’nın farkı yerli üretim ve Türk doktrinine özel tasarımdır.
Kaynaklar
- BMC resmi ürün tanıtım dokümanları
- Savunma Sanayii ve iç güvenlik fuar yayınları
- Kamuya açık emniyet envanteri haberleri
- Savunma ve güvenlik odaklı sektörel analizler