Milli Savunma Bakanlığı, Türkiye’nin insani maksatlı mayın temizleme faaliyetlerinde önemli bir eşiği geride bıraktığını açıkladı. Bakanlık kaynaklarından edinilen bilgilere göre, Milli Mayın Faaliyet Merkezi (MAFAM) koordinasyonunda 2015 yılından bu yana ülke genelinde yaklaşık 56 milyon metrekarelik alan mayınlardan temizlendi ve toplam 228 bin mayın imha edildi. Türkiye’nin taraf olduğu Ottava Sözleşmesi doğrultusunda yürütülen çalışmalar, hem sınır güvenliği hem de sivillerin can güvenliğinin korunması açısından kritik bir rol oynuyor.

Türkiye’de anti personel mayınlarının geçmişi 1950’li yıllara kadar uzanıyor. İlk olarak 1956’dan itibaren Suriye sınırında kaçakçılığın önlenmesi amacıyla kullanılan mayınlar, daha sonraki yıllarda özellikle terör tehdidinin yoğunlaştığı Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde askeri alanların ve sınır hatlarının korunması amacıyla döşendi. Bugün ise bu mayınların temizlenmesi, sadece güvenlik açısından değil, aynı zamanda bölgesel kalkınma bakımından da büyük önem taşıyor. Temizlenen araziler sayesinde tarım ve hayvancılıkla uğraşan vatandaşların daha güvenli bir ortamda üretim yapmasının önü açılırken, bazı bölgelerde kültürel ve tarihi değerlerin yeniden erişilebilir hale gelmesi de sağlandı.

MAFAM’ın faaliyetleri yalnızca mayınların sahadan temizlenmesiyle sınırlı kalmıyor. Patlayıcı Madde Risk Eğitimi kapsamında mayınlı alanlara yakın yaşayan yaklaşık 20 bin kişiye eğitim verildiği belirtildi. Bu eğitimlerle özellikle kırsal bölgelerde yaşayan vatandaşların mayın ve patlamamış mühimmat risklerine karşı bilinçlendirilmesi hedefleniyor. Mayın farkındalığının artırılması, olası can kayıplarının önlenmesi ve mağdurlara destek verilmesi de MAFAM’ın yürüttüğü kapsamlı insani faaliyetler arasında yer alıyor.

Sahadaki temizleme faaliyetleri ise Türk Silahlı Kuvvetleri ve Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde kurulan Özel Mayın Arama Temizleme birlikleri tarafından yürütülüyor. Halihazırda Iğdır, Tunceli, Şırnak, Şanlıurfa, Kilis ve Hatay’da görev yapan ÖMAT ve JÖMAT unsurları, modern mayın dedektörleri, koruyucu ekipmanlar, mekanik mayın temizleme araçları ve mayın arama köpekleriyle operasyonlarını sürdürüyor. Kara Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde 8 ÖMAT Bölük Komutanlığı ve her biri bağımsız görev yapabilen toplam 32 ÖMAT timi bulunuyor. Bu yapı, Türkiye’nin mayın temizleme kapasitesinin geldiği seviyeyi de ortaya koyuyor.

Türkiye, sahip olduğu bu tecrübeyi dost ve müttefik ülkelerle de paylaşıyor. Özellikle 11 Aralık 2020’den itibaren Azerbaycan’da görevlendirilen ÖMAT birlikleri, Ağdam, Cebrail, Hadrut ve Laçin bölgelerinde eğitim ve destek faaliyetleri yürütüyor. Bunun yanı sıra Suriye, Libya, Litvanya, Ukrayna, Nijerya ve ASEAN üyesi ülkelerle de mayın temizleme ve kapasite geliştirme alanlarında işbirliği devam ediyor. Bu durum, Türkiye’nin insani maksatlı mayın temizliği konusunda bölgesel ve uluslararası ölçekte etkin bir aktör haline geldiğini gösteriyor.

Denizlerdeki mayın tehdidine karşı da Türk Silahlı Kuvvetleri’nin yoğun bir mesaisi bulunuyor. Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası Karadeniz’e sürüklenen mayınların oluşturduğu tehdit nedeniyle Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, 7 gün 24 saat esasına göre gözetleme ve imha faaliyetleri yürütüyor. Deniz karakol uçakları, helikopterler, insansız hava araçları, mayın avlama gemileri ve SAS timleriyle bugüne kadar yüzlerce şüpheli cisim tespit edildi. Bunlardan mayın, kamikaze İHA ve kamikaze İDA olduğu belirlenen unsurlar başarıyla etkisiz hale getirildi. İstanbul Boğazı yaklaşma sularında ise 26 Mart 2022’den itibaren kesintisiz mayın gözcülüğü yapılarak deniz trafiğinin güvenliği sağlanıyor. Türkiye’nin öncülüğünde Romanya ve Bulgaristan ile başlatılan Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu da bu çabaların uluslararası boyutunu güçlendiriyor.