ABD Donanmasının uçak gemisi konuşlu insansız yakıt ikmal uçağı MQ-25A Stingray, önemli bir test eşiğini geride bıraktı. Boeing üretimi ilk operasyonel MQ-25A, 25 Nisan 2026’da Illinois üzerinde yaklaşık iki saat süren ilk uçuşunu gerçekleştirdi. Defense One’da yer alan habere göre uçak, test sırasında taksi, kalkış, iniş ve birden fazla komuta yanıt verme süreçlerini başarıyla tamamladı.

MQ-25A Stingray, ABD Donanmasının uçak gemisi hava kanadı için geliştirdiği ilk operasyonel insansız tanker platformu olarak öne çıkıyor. Programın temel hedefi, F/A-18 Super Hornet savaş uçaklarının yürüttüğü yakıt ikmal görevlerini insansız bir platforma devrederek, muharip uçakların esas görevlerine daha fazla odaklanmasını sağlamak. Böylece uçak gemisi hava kanadının menzilinin, esnekliğinin ve muharebe etkinliğinin artırılması amaçlanıyor.

Ancak ilk uçuş başarısına rağmen programın operasyonel takviminde yeni bir gecikme yaşandı. ABD Donanması bütçe belgelerine göre MQ-25A’nın ilk operasyonel kabiliyete ulaşması Şubat 2029 olarak öngörülüyor. Programın başlangıçta 2024’te hizmete girmesi planlanmış, daha sonra bu tarih 2026’ya ve ardından 2027’ye ertelenmişti. Son takvimle birlikte MQ-25A’nın uçak gemilerinde operasyonel kullanıma başlaması, ilk plana göre yaklaşık beş yıl gecikmiş oldu.

Boeing tarafından geliştirilen MQ-25A’nın üretim modeli, ABD Donanması için inşa edilen dört Mühendislik Geliştirme Modeli uçaktan biri olarak uçtu. Donanmanın kayıtlı programı toplam 76 MQ-25 uçağını kapsıyor. Bu sayıya dört mühendislik geliştirme modeli ve beş sistem gösterim test uçağı da dahil. ABD Donanması, 2027 bütçesi kapsamında üç adet MQ-25A tedariki için 771 milyon dolar talep ediyor.

MQ-25 programı, uçak gemisi hava operasyonlarının geleceği açısından stratejik önem taşıyor. Bugüne kadar tanker görevi için kullanılan F/A-18 Super Hornet uçakları, bu görevlerde zaman ve uçuş ömrü harcıyordu. MQ-25A’nın devreye girmesiyle Super Hornet filosunun savaş, taarruz, hava savunma ve elektronik harp destek görevlerine daha fazla ayrılması bekleniyor. Bu durum, ABD Donanmasının özellikle Pasifik gibi geniş harekat alanlarında uçak gemisi menzilini artırma hedefiyle doğrudan bağlantılı görülüyor.

Programın test geçmişi de dikkat çekiyor. MQ-25’in test versiyonu ilk uçuşunu 2019’da gerçekleştirdi ve sonraki süreçte F/A-18 Super Hornet, E-2D Hawkeye ve F-35C Lightning II uçaklarına yakıt ikmali yaparak kabiliyetini gösterdi. Bu testler, insansız bir platformun uçak gemisi hava kanadının farklı unsurlarına yakıt sağlayabileceğini kanıtlaması açısından kritik önemdeydi.

Buna karşın program yıllardır çeşitli sorunlarla gündeme geliyor. ABD Savunma Bakanlığının iç raporlarında, Boeing tedarik zincirinin COVID-19 etkilerinden, uçak tasarımındaki zorluklardan ve kalite problemlerinden söz edildiği belirtiliyor. Bu sorunlar, MQ-25A’nın ilk operasyonel kabiliyet tarihinin defalarca ertelenmesine yol açan başlıca faktörler arasında gösteriliyor.

ABD Donanması İnsansız Havacılık ve Taarruz Silahları Program Yürütme Ofisi Başkanı Tuğamiral Tony Rossi, ilk uçuşu “dönüm noktası niteliğinde bir başarı” olarak değerlendirdi. Rossi’ye göre bu uçuş, uçak gemisi konuşlu yakıt ikmal kabiliyetinin filoya kazandırılması yolunda kaydedilen ilerlemeyi gösteriyor. Yetkililer, MQ-25A’nın filonun erişim mesafesini ve vurucu gücünü önemli ölçüde artıracağını değerlendiriyor.

Boeing ve ABD Donanması, ilave uçuş testlerini Illinois’teki MidAmerica St. Louis Havalimanı’nda sürdürecek. Sonraki aşamada test faaliyetlerinin Maryland’deki Naval Air Station Patuxent River’a taşınması ve uçak gemisi yeterlilik süreçlerine hazırlanılması planlanıyor. Bu süreç, MQ-25A’nın gerçek uçak gemisi ortamında güvenli şekilde görev yapabilmesi için kritik bir aşama olacak.

MQ-25A Stingray’in ilk operasyonel uçuş başarısı, ABD Donanmasının insansız hava sistemlerini uçak gemisi konseptine entegre etme hedefinde önemli bir adım olarak görülüyor. Buna rağmen 2029’a sarkan operasyonel takvim, programın teknik ve endüstriyel zorluklarla karşı karşıya olduğunu gösteriyor. MQ-25A hizmete girdiğinde, uçak gemisi hava kanadının menzilini genişleten, insanlı savaş uçaklarının yükünü azaltan ve deniz havacılığında insansız sistemlerin rolünü büyüten kritik bir platform haline gelmesi bekleniyor.